Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

Ticari Senetlerde (Kambiyo Senetlerinde) Bedelsizlik Sorunu(1) A. Hulûsi GÜRBÜZ GİRİŞ Bedelsiz ticarî senet kavramı, ya da bedelsizlik, yasal ... bedelsizlik diye bir kavram ortaya çıkmış değildir. Anılan kavram Yargıtayımızca oluşturulan bir kavramdır(2). «Bedelsizlik kavramı»na dayalı ticarî senet iptali ya da bu nitelikte bir ticarî senet nedeniyle borçlu ¡bulunulmadığının saptanması istemli davaların, çok yoğun bir uygulama alanı bulduğu gözlenen ... karşılanması gerektiği inancındayız. Bu arada bilimsel öğretinin konuya yaklaşımı da genelde yansıtılmaya çalışılmıştır. Bedelsizlik nedeniyle ticarî senet

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

hukukî ilişkidir(4). Bilimsel öğretideki, ticarî senetlerin kurucu, —bir hakkı doğuran— (ihdas!) ve soyut (müoerret) kıymetli evrak türünde oldu- duğunıu ... da asıl borç ilişkisi) olarak varlığını korumaktadır. Bir ticarî senet düzenlenmesiyle kural olarak asıl borç ilişkisinden bağımsız olarak yeni bdr ... kanıtlamak için bir araç bir temsilci olarak kullanılmıştır. Yangıtayca kabul edildiği gibi ticarî senedin temelinde hak ve yükümlülükleri doğuran senetten ... ki, TTK’nun 557. maddesinin buyurucu hükmüyle temel ilişki sadece ikinci planda bırakıldığından birinci plana geçen ticarî senetle ikinci plana itilmiş

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

1 — YANLARIN BEDELSÎZLİK KONUSUNDA ANLAŞMAMIŞ OLDUĞU SENETLER a)Başlangıçtan beri bedelsiz olan ticarî senetler Senedin temel alacağını doğuran borç ilişkisi herhangi bir nedenle geçerli değilse ya da hiç doğmamışsa ticarî senet baştan beri bedelsiz sayılır(64). aa) Temel ilişkinin, hata ... yanılgı, aldatmaca gerçek korku, gözdağı ya da aşırı yararlanma etkisinde oluşan hukukî ilişki bozuk ya da geçersiz değilse de, buna dayadı ticarî senetler ... edilmesinin hata ve hileyi doğurmayacağı kabul edilmiştir(71). Yargıtayca lehtar dışındaki kişinin baskısı, senet düzenlenmesine neden olmuşsa bu ticarî senet

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

2— BEDEL İLİŞKİSİ (ASIL BORÇ İLİŞKİSİ) TANIMI VE NİTELİĞİ Bilimsel öğretideki(34) çekişmesiz tanımıyla, bedel ilişkisi; bütün ticarî senetlerde ... eklenebileceği konusu çekişmesizdir(36). Görüldüğü gibi yüksek mahkeme ve bilimsel öğretice, ticarî senetlerin kayıtsız ve koşulsuz havale ya da ödeme sözverisini ... deyişiyle, ticarî senetlerin soyutluğu kuralını ortadan kaldırmadığı ölçüde ve ilgililerin senet dışı ilişkilerini düzenleme amaç ve koşuluyla ticarî senet ... Ticarî senetlerin yasaca emre yazılı sayılmaları (TTK. 593, 690, 637/1) tedavül yeteneklerinin diğer kıymetli evraka oranla son derece artmasına neden

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

3— TEMEL ALACAK Ticarî senetler bir alacağı temsil eden kıymetli evrak gurubuna girerler. Bu alacak bir para alacağıdır. Bu bakımdan ticarî ... doğurmaya uygun olması koşul değildir. Temel alacağın bu biçim« deki noksanliği, ticarî senette beliren kamibiyo alacağının varlığını etkilemez. İnan ... borç ilişkisi ortadan kalkmaksızın bu alacakların sona ermesi de olanaklıdır. Eğer ticarî senedin temel alacağı sözü edilen alacaklardan sona eren bir ... yoktur(28). Asıl borç ilişkisi hükümsüz olan bir ticarî senedin bedelsiz kalmasının nedeni, asıl borç ilişkisinin değil, ona bağlı ve senedin temel

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

c)Geçici Süre için bedelsiz kalan senetler Temel ilişkide saptanacak bir koşula bağlı olarak ticarî senet düzenlenmesi olanaklıdır. Bu tür koşula bağlı ticari senetleri iki bölümde inceleyeceğiz. aa) Bazı ticarî senetlerin düzenlenmesi anında temel alacak vardır ve geçerlidir. Ancak herhangi bir ... düşüleceğini kabul etmiştir(157). TTK’nun 87 maddesinde tanımlaması yapılan ve yanlarının tacir olması zorunlu bulunmayan cari hesapta, ticarî senet TTK. 88/3 ... senetlerde vardır. Erteleyici koşula (taliki şarta) bağlı ticarî senet düzenlenmişse düzenlenme amnda senet bedelsizdir. Vadede koşul gerçekleşmezse bu def’i

Ahmet Battal / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 31 - 35

4.Ticari Senet Terimi ve Doktrinden ve Tatbikattan Selbi 1. Ticari senetlerle ilgili ders kitaplarına, daha genel bir kavramı ifade ettiği ... adı vermesi ile başlamıştır. Öncesindeki kitaplar “Ticari Senetler Hukuku” adını taşımaktadır. Bunlardan ilki Ankara Siyasal’ın (Mülkiye) hocalarından ... yapılmış olan- “Ticari Senetler Dersleri” isimli kitabıdır. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku profesörlerinden merhum Dr. Yaşar Karayalçın ... adı da Ticari Senetler Hukuku dersidir. Karayalçın, bu kitapta, kambiyo senetleri dışındaki kıymetli evrak türlerinden kısaca bahsetmiş, asıl kıymetli

Nurkut İnan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Şubat 1969, Cilt 5, Sayı 1

III. TİCARİ SENETLERİN İKTİSADİ FONKSİYONLARI A. Genel Olarak : Ticarî senetler hukuku ve iktisat biliminde kabul edildiği veçhile ticarî ... kullanılabilir(13). Burada kredi aracı ve ödeme aracı deyimlerinin hangi anlama geldiği meselesi ortaya çıkar. B. Ticari Senetlerin Kredi Aracı Olarak ... götürebilir. Edaların mübadele edildiği herhangi bir akitte edalardan birinin yerine getirilmesi bir vadeye bağlanmışsa kredi söz konusudur. Ticarî senetler para alacağını temsil ettiklerine göre bu senetler ancak konusu para olan kredilerde aracı olabilirler. Bu bakımdan ticarî senetler hukuku yönünden

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

SONUÇ: Uyuşmazlıkların yargılamaya yoğun biçimde yansıdığı gözlemlenen ticarî senetlerde bedelsizlik sorunu ve bunun doğal sonucu olan ve ayn bir ... nicelik yönünden de yoğun olduğu tartışmasız olan uyuşmazlıklara Türk Yargıtayı’nca özgün biçimde kabullenilen ticarî senetlerde bedelsizlik ve buna dayalı ... öğretideki ticarî senetlerin kurucu ya da bildirici nitelikleri yönündeki geniş kapsamlı tartışmaya karşın Yargıtayın «ticarî senede dayanma olanağı kalmazsa ... görüldüğünü öne sürebiliriz. Bilimsel öğretideki her iki görüşün de iki ilişkiye dayalı kabulleri gereği ticarî senet ibraz edilmedikçe temel ilişkiye

Hulusi Gürbüz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1984, Cilt 0, Sayı 1

I — BEDELSİZLİK A — GENEL OLARAK Bir ticarî senette, herhangi bir nedenle temel alacak bulunmuyorsa, o senet bedelsiz bir ticarî senettir. Görüldüğü gibi, bedel- sizlikteki kavram temel borç ilişkisi değil, temel alacaktır. Böylece bedelsiz senedin 'belirlenmesinde, asıl borç ilişkisi değil senedin temel alacağı önem kazanmaktadır, örneğin (takas, ibra, hasar, bozuk ya da eş anlatımla ayıplı çıkan satılan mal için bedelsizlik) ticarî senedin ... geçerli olmayan kambiyo senedinin geçersiz olduğunu kabul zorunludur. İlerdeki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, Yargıtay, bedelsiz ticarî senetlerin