EN
TR
Borçlar hukuku çerçevesinde geçersizlik (butlan-kesin hükümsüzlük) hüküm ve sonuç…
Konu ile ilgili TBK’de, İş Kanunu kapsamındaki işçiler bakımından da uygulama alanı…
Fakat TBK m. 394/3’te “geçersizliği sonradan anlaşılan hizmet sözleşmesi” ibaresinin yer alması üzerine öğretide farklı görüşler ortaya atılmıştır. Bir görüş uyarınca, hükümde de vurgu yapıldığı üzere “iş sözleşmesinin geçersizliği sonradan anlaşıldığı” takdirde geçersizlik geleceğe yönelik etki ve sonuç doğuracaktır. İşçi, iş sözleşmesini geçersiz olduğunu bilerek sözleşme yapar ise sözleşme baştan itibaren geçersiz sayılacaktır. Böylesi bir durumun işçi lehine sonuç doğurmayacağı açık olacağından bir uyarlama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. İş kanunlarında boşluğun bulunduğu durumlarda, genel hükümler yalnızca iş hukukunun özel mahiyeti ile ters düşmediği durumlarda uygulanabilmektedir. Bu nedenle ortaya çıkan boşluk uyarlama zorunluluğunu beraberinde getirmektedir. İş Kanunlarına göre genel hüküm niteliği haiz TBK m.394/3’de, geçersizliğin ileriye dönük hüküm ve sonuç yaratmasını söz konusu halin işçi tarafınca bilinmiyor olması şartına bağlamış olması iş hukukunun karakterine ve koruyucu gayesine uygun olmadığından bir uyarlama gereği meydana gelmektedir. Bu sebeple yapılan uyarlama ile İş Kanunu’na tabi olan iş ilişkisinde “geçersizliğin sonradan anlaşılması” şartı aranmamalı, geçersiz iş sözleşmesi ortadan kaldırılıncaya değin geçerli olan sözleşmenin tüm hüküm ve sonuçlarını ortaya çıkaracağı kabulü gerekir(71)…
Benzer bir diğer görüş uyarınca ise, tarafların geçersizliğe dair bilgisi olsun yahut…
Diğer bir görüş uyarınca “geçersizliği sonradan anlaşılan” ibaresi ve madde gerekçesinin
Bizim de katıldığımız diğer bir görüş uyarınca(75) ise, hüküm mehaz İşviçre Borçlar Kanunu ve İsviçre Federal Mahkemesi kararları çerçevesinde incelenmelidir. Düzenleme, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu’ndan farklı olarak “iyiniyet” kavramından bağımsızlaştırılmıştır. Nitekim madde gerekçesinde, madde düzenlenirken kaynak teşkil eden İsviçre Borçlar Kanunu m.320’nin göz önünde alındığı fakat işçinin harcamış olduğu emeğin korunması hususu da göz önüne alınarak maddenin üçüncü fıkrasında aranmış olan, “iyiniyetle işgörme” koşulu Tasarıda yer bulmadığı açıklanmıştır. Eğer Mehaz…
Bir diğer görüş uyarınca(76) maddede yer alan geçersizliğin sonradan anlaşılmasına ilişkin ibare isabetli değildir. Madde metni “geçersiz iş sözleşmesi, ortadan kaldırılıncaya değin, geçerli bir sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını meydana getirir. Bununla birlikte, akdin geçersizliğini bilen veya bilebilecek durumda olan işverenin geçersizlik itirazı hukuken korunmaz. Hukuki ilişkiye sonuç bağlanmasının hukuk düzeni tarafından hiçbir şekilde caiz görülemeyecek olduğu haller saklıdır”…
Diğer yandan iş sözleşmesinde geçersizliğin geleceğe yönelik hüküm doğuracağı tezi;…
Yasağa aykırılığın yaptırımı çerçevesinde geçici iş ilişkisi ayrıca incelenmelidir.…
Bir diğer görüşe göre ise, meslek edinişmiş geçici iş ilişkisi kanunda yer alan yasaklara…
Bu hususta öne sürülen başka bir görüş uyarınca ise, başvuru nedenleri gerçekte mevcut…
Sonuç olarak yer altı ve su altında çalışması yasak olan işçi gruplarından kadın…
