BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İlkeler
Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında çocuğa sunulan hizmetlerin niteliğini arttırmak için oluşturulan Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Standartları Sistemi kapsamında okul gelişimine yönelik planlama, uygulama, izleme ve değerlendirme çalışmaları ile bu çalışmaları yürüten yönetim organlarının görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
(1) Bu Yönerge, Millî Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatınca Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Standartları Sistemi kapsamında yapılacak iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Yönerge, 5 / 1/ 1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 14 /6/ 1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 20 /6/ 2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 25 /8/ 2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 26 /7/ 2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Temel Eğitim Genel Müdürlüğünü,
c) İlköğretim Kurumları: Bakanlığa bağlı resmî ilkokul, ortaokul ve imam hatip ortaokullarını,
ç) Kurum Standartları: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Standartlarını,
d) Kurum Standartları Modülü: Kurum Standartlarına yönelik veri girişlerinin yapıldığı ve bu veriler aracılığıyla okul, ilçe, il ve Bakanlık düzeyinde analitiklerin oluşturulduğu Millî Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) veri tabanı üzerinde yer alan modülü,
e) Kurum Standartları Sistemi: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumlarında çocuğa sunulan hizmetlerin niteliğini arttırmak için oluşturulan ve okulun gelişimine yönelik okul öncesi eğitim kurumları, ilkokul, ortaokul ve imam hatip ortaokulları ile merkez ve taşra teşkilatı birimlerinde yapılacak olan planlama, uygulama, izleme ve değerlendirme çalışmalarının bütününü,
f) Okul Öncesi Eğitim Kurumları: Bakanlığa bağlı resmî anaokulları ile ilköğretim kurumları bünyesinde bulunan ana sınıflarını
ifade eder.
İlkeler
(1) Kurum Standartları Sisteminin uygulanmasında ve geliştirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:
a) Okul öncesi eğitim ve ilköğretimin genel amaç ve hedefleriyle tutarlı olmak.
b) Çocuk odaklı yaklaşımı ve çocuğun yararını esas almak.
c) Karar alma, uygulama ve değerlendirme süreçlerinde cinsiyet ayrımcılığı yapmamak.
ç) Dezavantajlı çocukların eğitim ve gelişim haklarına duyarlı olmak.
d) Tarafsız, şeffaf ve kurumsal gelişime açık olmak.
e) Okul yöneticilerinin, öğretmenlerin, çocukların ve velilerin okul gelişim sürecine katılımını sağlamak.
f) Kurum Standartları verilerini öz değerlendirme anlayışıyla okulun sürekli gelişimi için kullanmak.
g) Kurum Standartları verilerini okulun denetiminde esas alınacak bir ödül ya da ceza aracı olarak değil, okulu geliştirmenin, desteklemenin ve rehberlik etmenin bir aracı olarak kullanmak.
h) Kurum Standartları verilerini okul, ilçe, il ve Bakanlık düzeyinde durum saptama, ihtiyaçları belirleme, planlama, kaynakları yönlendirme, izleme, değerlendirme ve rehberlik etme süreçlerinde işlevsel bir araç olarak kullanmak.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurum Standartları Veri Toplama ve Değerlendirme Süreci
Veri türleri, veri kaynakları ve veri toplama araçları
(1) Kurum Standartları Modülünden elde edilen mevcut duruma ilişkin veriler, alt standartları karşılama düzeylerine ilişkin veriler ve algısal yarar anketlerine ilişkin veriler aşağıdaki veri kaynağı ve araçlarından yararlanılarak derlenir:
a) Mevcut duruma ilişkin veriler, MEBBİS üzerindeki okul kayıtlarından ve okul yöneticilerinin beyanından elde edilir.
b) Alt standartları karşılama düzeylerine ilişkin veriler, Kurum Standartları Modülünün mevcut durum bölümündeki verilere dayanarak sistemde yer alan ölçütler doğrultusunda Kurum Standartları yazılımı aracılığıyla otomatik olarak hesaplanır.
c) Algısal yarar anketlerine ilişkin veriler, yönetici, öğretmen, veli ve öğrenciler tarafından (okul öncesi ve 1.sınıf öğrencileri hariç) doldurulan algısal yarar anketlerinden elde edilir.
ç) Algısal yarar anketlerinin doldurulması okuldaki yönetici, öğretmen ve okul aile birliği yönetim kurulu üyeleri için zorunludur; öğrenci ve veliler için ise gönüllülük esasına dayanır. Kurum Standartları Modülünün veri girişine açıldığı tarihten itibaren, öğrenci ve velilerin sisteme giriş yapmaları için sınıf/şube rehber öğretmenlerince gerekli bilgilendirme ve rehberlik yapılır.
Veri girişi
(1) Kurum Standartları veri girişlerinde mevcut duruma ilişkin veriler, kullanıcılara tanımlanmış kullanıcı adı ve şifresi kullanılarak; Genel Müdürlükçe belirlenen zamanlarda aşağıdaki usul ve esaslara göre yapılır:
a) Mevcut durum verileri, okul müdürü ya da yetkili kılacağı bir müdür yardımcısı tarafından sisteme girilir.
b) Algısal yarar anketleri, yöneticiler ve öğretmenler tarafından İnternet ortamında doldurulur.
c) Algısal yarar öğrenci anketleri, öğrenciler tarafından evde ya da okulda bilgisayar ortamında doldurulur. İhtiyaç duyulduğunda anketlerin doldurulması sırasında sınıf /şube rehber öğretmeninin rehberlik etmesi sağlanabilir. Çocuklardan özel eğitim ihtiyacı olanların anketi doldurması, okulun rehber öğretmeni veya sınıf/şube rehber öğretmeni desteğinde gerçekleştirilebilir.
ç) Algısal yarar veli anketleri, veliler tarafından evde ya da okulda bilgisayar ortamında doldurulur. Velilerden engellilik, okuma yazma bilmeme ve/veya bilgisayar kullanamama gibi durumu olanların anketi doldurması için okulun rehber öğretmeni veya sınıf/şube rehber öğretmeninin desteği sağlanır. İnternete erişim imkânı olmayan velilerden sisteme veri girişi yapmak isteyenlere okulda gerekli imkânlar sağlanır.
Verilerin raporlanması
(1) Kurum Standartlarına göre toplanan verilerden "Kurum Standartları Analitikleri" hazırlanır. Bu analitikler, okulu izleme, değerlendirme, destekleme, geliştirme ve okula rehberlik etmenin bir aracı olarak kullanılır.
(2) Kurum Standartları analitikleri; okul, ilçe, il ve merkezî düzey için hazırlanır. Bu raporlara, her düzeyde tanımlanmış yetkililer tarafından Kurum Standartları Modülü üzerinden erişilir. Kurum Standartları analitikleri veri girişlerinin tüm kurumlara kapatılmasından itibaren Kurum Standartları Modülünden alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
Okul müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları
(1) Okul müdürlüğü;
a) Mevcut durum girdilerine veri oluşturacak belge ve bilgilerin önceden hazırlanmasını okuldaki tüm çocuk, veli, öğretmen ve okul bilgilerinin MEBBİS ve e-Okul üzerinden güncellenmesini ve eksik olan bilgilerin tamamlanmasını,
b) Çocuk, veli ve öğretmenlerin Kurum Standartları hakkında bilgilendirilmesini ve algısal yarar anketlerinin doldurulması için gerekli teşvikin yapılmasını,
c) Kurum Standartları ile ilgili faaliyetlerin yıllık çalışma programı içerisinde gösterilmesini,
ç) Veri toplama sürecinde okul olanakları ile çözümlenemeyen sorunların il/ ilçe milli eğitim müdürlüğüne bildirilmesini,
d) Okul Kurum Standartları analitiklerinin, öğretmenler kurulunda değerlendirilerek okul ihtiyaçlarının belirlenmesini, önceliklendirilmesini ve gerek duyulan alanlarda daha ayrıntılı analizler yapılmasını,
e) Kurum Standartları analitiklerinin analiz sonuçlarına dayandırılarak okul gelişim planının hazırlanmasını,
f) Okulun hazırlayacağı projeler ile faaliyet ve eylem planlarının hazırlanmasında Kurum Standartları verilerinden yararlanılmasını,
g) Algısal yarar anketlerini doldurmak için yeterli teknik bilgi ve imkânı olmayan veliler için gerekli desteğin verilmesini sağlar.
İl/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları
(1) İl/ilçe millî eğitim müdürlükleri;
a) Kurum Standartları uygulamaları kapsamında verilerin toplanması, değerlendirilmesi ve raporlanması sürecinde okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarına rehberlik edilmesini ve veri giriş sürecinin takip edilmesini,
b) İlgili birim ve sorumlulara, araştırma, ihtiyaç belirleme, planlama, kaynak tahsisi, izleme ve değerlendirme gibi konularda yararlanılmak üzere veri ve bilgi desteği sunulmasını,
c) Stratejik planın ve faaliyet raporunun hazırlanmasında Kurum Standartları verilerinden yararlanılmasını,
ç) Kurum Standartları il/ilçe analitiklerine göre ihtiyaçların belirlenmesini, önceliklendirilmesini, planlanmasını, kaynakların bu ihtiyaçlara göre yönlendirilmesini, çalışmaların izlenmesini ve değerlendirilmesini,
d) Kurum Standartları sürecinde belirlenen sorunların il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin olanakları ile çözülmesini, çözülemeyen sorunların bir üst makama bildirilmesini sağlar.
Bakanlık maarif müfettişlerinin görev ve sorumlulukları
(1) Bakanlık maarif müfettişleri;
a) Kurum Standartları ile ilgili faaliyetlerin yıllık çalışma programı içerisinde gösterilmesini,
b) Rehberlik ve denetime gideceği okulların raporları ile il/ilçe analitiklerine göre okul gelişmelerinin izlenmesini,
c) Okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında, Kurum Standartlarına göre algısal yarar düzeyine ilişkin yönetici, öğretmen, öğrenci ve veliler arasında belirgin tutarsızlık bulunduğunda, görüşmeler yaparak durumun incelenmesini,
ç) Okul tarafından Kurum Standartları Modülüne girilmiş olan verilerin, ihtiyaç duyulması hâlinde doğrulama kaynaklarından (okuldaki kayıtlar, dokümanlar, tutanaklar ve benzeri) doğrulanmasını,
d) Bu Yönerge kapsamında yapılan çalışmaların kontrol edilmesini, varsa eksik uygulamaların tamamlanması yönünde rehberlik edilmesini,
e) Kurum Standartları Modülündeki Bakanlık maarif müfettişleri ile ilgili alanların doldurulmasını sağlar.
Genel Müdürlüğün görev ve sorumlulukları
(1) Genel Müdürlük;
a) Gerektiğinde Kurum Standartları Sisteminde güncellemelerin yapılmasını,
b) Kurum Standartlarının etkili bir şekilde uygulanması için planlama yaparak valiliklerce gerekli tedbirlerin alınmasını,
c) Kurum Standartları analitiklerine göre izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin yapılmasını ve elde edilen sonuçların eğitim politikalarının geliştirilmesinde kullanılmasını sağlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) 25/12/2014 tarihli ve 30140611/20/6928377 sayılı Makam onayı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi ve İlköğretim Kurum Standartları Uygulama Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
(1) Bu Yönerge onay tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.