6245 Harcırah Kanunu

KISIM : I

Umumi hükümler

Kanunun şümulü

a) Umumi Muvazeneye dâhil dairelerle mülhak ve hususi bütçeli idareler (Köy bütçeleri hariç) ve bunlara bağlı sabit ve mütedavil sermayeli müesseseler:

b) Hususi kanunlarla kurulmuş banka ve teşekküller; (Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı ile Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı hariç)

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler;

Tarafından ödenecek harcırah bu kanun hükümlerine tabidir.

Reisicumhurun seyahat masrafları

Reisi cumhurun memleket iç ve dışındaki seyahatleri dolayısiyle vâki bilcümle masrafları bu kanun, hükümlerine tabi tutulmaksızın ödenir.

Tarifler

Bu kanunda geçen ;

a) Kurum tâbiri; Birinci maddenin (a), (b) ve (c) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseseler;

b) Memur tâbiri : Barem kanunları hükümlerine tabi olan aylıklı ve ücretli kimseleri;

c) Hizmetli tâbiri: Barem Kanunu hükümlerine tabi olmıyan daimî veya muvakkat müstahdemlerle kurumlarda yalnız ödenek veya gündelik mukabili çalışan kimseleri;

d) Aile efradı tâbiri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren hâdise sırasında evlilik bağiyle bağlı olduğu eşi ile, yardım etmemesi halinde zarurete düşecek olan usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;

e) Bagaj tâbiri: Memur ve hizmetlinin mensup olduğu kuruma veya şahsına ait olup resmî vazife için İstimal olunabilecek eşya ile yolcunun bu seyahati için ihtiyacı bulunan zatî eşyasından mûtat surette taşınması mümkün olanları;

ifade eder.

Harcıraha müstahak kimseler ve istisnaları

Bu kanunda zikredilen ahvalde ancak :

1.Birinci maddenin (a), (b) ve (c) fıkralarında yazılı kuramlardan aylık, ücret, ödenek ve yevmiye alan memur ve hizmetlilerle aileleri efradı ve aynı kurumlarda fahriyen çalışanlara;

2.Uhdelerinde her (hangi resmî bir vazife bulunmamakla beraber kurumlarca muvakkat bir vazife ile tavzif olunanlara;

3.Kadro dolayısiyle açıkta kalan veya vekâlet emrine alınan memurlara ve bunların ailesi efradına;

4.Hizmetlilerden cezaen olmamak üzere vazifelerine son verilenlere ve aileleri efradına;

5.Memur veya hizmetlinin vefatında ailesi efradına, çocuklara terfik olunacak memur ve hizmetlilere;

6.Mahkûm veya mevkufların sevkine memur edilen jandarmalara;

7.Re’sen veya isteği üzerine emekliye ayrılanlara tekrar hizmete alınmaları dolayısiyle kesilmiş olan emekli aylıkları iadeten tahsis olunanlara ve bunların ailesi efradına;

8.Millî ve resmî spor temasları dolayısiyle seyahat edecek sporcu ve idarecilere;

9.Birlik halinde yabancı memleketlere gönderilecek ordu mensuplarına ve bunların memlekette bırakacakları aile efradına;

10.Aile ile birlikte oturulması yasak edilen bölgelerdeki askerî şahısların aileleri efradına;

Harcırah verilir.

Ancak :

Becayiş olunanlarla bu kanunda aksine sarahat bulunmadıkça hizmetlilerden hademe, odacı, bekçi, kolcu, evrak dağıtıcı, işçi gibi mahallen temin ve tavzifleri mümkün ve mûtat olan kimselere yeni veya açıktan vekâleten tâyin veya nakil veyahut da vazifeye son verilme ve emeklilik hallerinin icabettirdiği seyahatler dolayısiyle ve vefatlarında aileleri efradına;

Harcırah verilmez.

Harcırahın unsurları

Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamın müstahak olabilir.

Harcırah hesabında esas tutulacak yol

Harcırah, bu kanunda aksine sarahat bulunmadıkça, gidip gelmeye en müsait ve takibi mûtat olan yolun daha az masrafı icabettireni üzerinden verilir.

Bu yol, seyahatte geçen müddete göre memur veya hizmetlinin ve ailesi için ödenmesi lâzımgelen yevmiye ile nakil vasıtası ücretleri yekûnu nazarı itibara alınmak suretiyle memur veya hizmetlinin mensup olduğu dairece tesbit olunur.

Ancak iki mahal arasında hem muayyen tarifeli ve hem de gayrimuayyen tarifeli nakil vasıtası işlemekte ise harcırah muayyen tarifeli nakil vasıtasına göre tahakkuk ettirilir.

Birinci fıkraya göre takibedilmesi lâzımgelen yoldan başka bir yol takibi veya muayyen tarifeli nakil vasıtalarından başka bir vasıta ile seyahat edilmesinin işin icabına göre zaruri bulunması halinde, mûtat yol veya muayyen tarifeli nakil vasıtasından başka yol ve vasıtaya ait masrafların kabulü merkezde âmiri ita veya bu durumda olan âmirlerin, taşrada memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun âmiri itası mevkiinde olan kimsenin veya mahallin en büyük askerî ve mülki âmirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır.

Harcırah hesabında esas tutulacak aylıklar

Harcıraha istihkakta, işgal edilen, kadroya ait tutarlar esastır. Ancak kadro aylığı karşılık gösterilmek suretiyle yapılan tâyinlerde müktesep hak olarak alman aylık veya ücret tutarları nazarı itibara alınır.

Hizmetlilerin harcırahı, aldıkları aylık ücret veya ödeneklerinin, yevmiye ile çalışanların harcırahı da gündelik terinin 30 mislinin tekabül ettiği en yakın aylık veya ücret tutan üzerinden hesaplanır. Şu kadar iki, ücretli ve gündelikli olan hizmetlilerin harcırahtan, hiçbir suretle 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemez.

Terfian, tâyin edilenlerin harcırahı, yeni vazifelerine yapılan tâyin şekline göre terfi ettikleri derece üzerinden birinci fıkradaki esaslar dairesinde ödenir.

Vekâleten veya muvakkat kaza yetkisi ile başka bir mahalle gönderilenlere, asli vazifelerine ve gönderildikleri vazifenin kadro aylığına göre bu madde hükümlerine tevfikan verilmesi lâzımgelen harcırahtan, fazla olanı ödenir.

Uhdelerinde resmî bir vazife bulunmıyanların harcırahı

Uhdelerinde bu kanuna göre harcırah verilmesini icabettirecek bir vazife bulunmıyanlardan; bu kanuna tabi kurumlarca muvakkat bir vazife ile tavzif edilen kimselere verilecek yol masrafı ve yevmiye, bunların bilgi seviyeleri ve faaliyet sahaları ile mahallî şartlar nazarı itibara alınarak 4 üncü dereceye kadar olan memurlardan her hangi birine verilen yol masrafı ve yevmiyeye kıyas en, ilgili dairece takdir olunur. Ancak ilgili Vekâletin teklifi ve Maliye Vekâletinin muvafık, mütalâası üzerine bu gibi kimselerden icabedenlere 4 üncü dereceden daha yüksek dereceli memurların müstahak bulunduğu yol masrafı ve yevmiye verilebilir.

Mukavele ile istihdamı edilip de mukavelede kendilerine verilecek harcırah hakkında hususi hükümler bulunan kimseler hakkında madde hükmü tatbik olunmaz.

Daimî vazife harcırahının mebdei

Daimî vazife harcırahı :

a) İlk defa bir memuriyete tâyin olunanlara tâyinleri sırasında mütemekkin oldukları mahalden;

b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tâyinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri muhalinden;

c) Muvakkat vazife ile veya vekâleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden;

İtibaren verilir.

KISIM : II

Seyahat ve vazifenin mahiyetine göre verilecek harcırah

Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller

Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir :

1.Yurt içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tâyin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimî vazifeye tâyin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar;

2.Emekliliğini istiyen veya emekliye sevkolunan memur ve hizmetlilerden 4 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hizmetliler dâhil) emekli aylıkları ilk defa bağlananların bu aylıklarını Türkiye dâhilinde, tediye ettirecekleri mahalle kadar ve emekli aylığı almaya kesbi istihkak etmemiş olan memur ve hizmetliler için de, keza Türkiye dâhilinde ikamet edecekleri yere kadar ve yalnız bir defaya mahsus olmak üzere;

3.Emekli iken Devlet hizmetine alındıktan sonra cezaen olmamak üzere vazifelerine son verilen memur ve hizmetlilerden emekli aylıkları iad eten tahsis edilenlere bu aylıklarını Türkiye dâhilinde tesviye ettirecekleri mahalle kadar;

4.Cezaen olmamak üzere kurumlarınca vazifelerine son verilen hizmetlilerle terhis olunan yedek subay ve yedek askerî memurlarla Türkiye dâhilinde ikamet edecekleri yere kadar ve yalnız bir defaya mahsus olanak üzere;

5.Kadro dolayısiyle açıkta kalan veya vekâlet emrine alman memurlara açık aylıklarını Türkiye dâhilinde tesviye ettirecekleri yere kadar;

6.Asilin vüruduna kadar muvakkaten gönderilmiş olmayıp da vekâlet namı altında asaleten gönderilen ve vekâlet müddeti belli olmıyan kumandan ve memurlara vazife mahallerine kadar.

Yol masrafı, yevmiye ve yer değiştirme masrafı verilmesini icabettiren haller

Memur ve hizmetlilerden vefat edenlerle emekliye ayrıldıktan veya açığa çıktıktan sonra işlerinden ayrılış tarihinden itibaren altı ay içinde vefat edenlerden 10 uncu maddenin 2 nci bendi mucibince harcırah almamış olanların, bu kanuna göre harcıraha müstahak aile efradından her birine eski memuriyet veya ikamet mahallinden, Türkiye dâhilinde dul ve yetim aylıklarını alacakları ve böyle bir aylığa istihkakı olmıyanların ikamet edecekleri mahalle kadar yol masrafı, yevmiye ve yer değiştirme masrafı verilir, 44 ve 45 inci maddelerin tatbiki suretiyle hesaplanacak olan bu yevmiye, yol masrafı ve yer değiştirme masrafı, aile efradından olup bu ailenin idaresini deruhde eden kimseye verilir.

Aile inkısam ettiği takdirde yukarki esaslara göre hesaplanan yevmiye ve yer değiştirme masrafı yekûnu, aile efradı adedine taksim edilerek elde olunacak mebaliğ, yol masrafı ile birlikte, harcırah olarak ilgililere verilir.

Aile efradının hepsi küçüklerden ibaret ise bunlar gidecekleri mahalle kurumlarınca sevkolunur ve yukarki esaslara göre hesaplanacak harcırahlar küçüklerin seyahati için zaruri bulunan masrafları tediye et mek üzere şevke memur kimseye emaneten tevdi olunur.

4 üncü maddenin son fıkrası şümulüne giren hizmetlilerden vefai edenlerin dul ve yetim maaşı bağlanan aile efradına da bu madde esas lan dâhilinde harcırah verilir.

Daimi veya muvakkat vazife halinde yolda veya vazifeye başlamadan vefat edenlerin harcırahı

Daimî veya muvakkat bir vazife ile bir tarafa gönderilenler yolda veya yeni vazife mahallinde işe başlamadan vefat eyledikleri takdirde ölüm mahalline kadar olan harcırahları hesap ve buna peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkânsız bulunmuş olan nakil vasıtaları bilet ücretleri ilâve olunur, Bu suretle tahakkuk edecek istihkak, verilmiş olan avanstan ziyade ise fazlası tesviye olunur noksan ise farkı geri alınmaz. Ancak muvakkat vazife ile yabancı memleketlere gönderilenlerden vefat edenlerin bu suretle uhdelerinde bırakılacak fark, bunların bu kanuna göre müstahak bulundukları dış yevmi yelerin on günlüğüne tekabül eden miktarından fazla olamaz.

Yeni memuriyet mahallinde işe başlamadan veya yolda vefat halinde aile harcırahı

Daimî memuriyetle bir mahalle tâyin olunup da yolda veya yeni memuriyet mahallinde işe başlamadan evvel vefat eden memur veya hizmetli ailesini birlikte götürmüş bulunuyorsa, harcıraha müstahak aile efradına ölümün vukubulduğu mahalden itibaren ve ailesini birlikte götürmemiş ise bunlara vefat tarihinde bulundukları mahalden itibaren, 11 ve 45 inci maddeler esaslarına göre harcırah verilir.

Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)

Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1.Birinci maddede yazılı kurumlara ait (bir vazifenin ifası maksadiyle muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;

2.Yeni ve eski memuriyetlerine mütaallik bir meseleden dolayı bu kanuna tabi kurumlarca açılan bir dâva sebebiyle sanık veya davalı olarak (İşten el çektirilmiş olsun veya olmasın) başka bir yere gönderilenlerden lehinde netice hasıl olanlara;

3.Memuriyet merkezlerinin bulunduğu mahal dışındaki bir vaziteye vekâleten gönderilenlere;

4.Fiilen oturduğu mahalden gayrı bir yere açıktan vekâleten gönderilenlere (yalnız gidiş ve dönüşleri için);

5.Muvakkat kaza salâhiyeti ile gönderilenlere (Yalnız gidiş ve dönüşleri için).

Askerî birliklerle harekâtta harcırah

Kıta halinde ve bir kumanda altında hareket eden askerî birlikler mensup subay ve askerî memurlarla astsubaylara ve sivil memur ve hizmetlilere yol masrafı ve yevmiye verilmez. Ancak bu hareket, kıtanın daimi yer değiştirmesi veya diğer kuruluşa girmesi için olursa bunlara aile ve yer değiştirme masrafı verilir.

Subay, askerî memur ve astsubaylardan bir kıtayı bir yerden diğer muayyen bir yere götürmeye memur edilip hu vazifenin hitamında asıl birlikleri mahalline dönenlere yalnız dönüşleri için ve teslim ve tekellüm için birkaç erle başka mahalle gönderilenlere gidiş, dönüşleri için yol masrafı ve yevmiye verilir.

Celp ve terhis eratını şevke memur edilen subay ve askerî memur ve astsubaylara gidişlerinde yalnız yevmiye ve dönüşlerinde yol masrafı ve yevmiye verilir.

Aile ile birlikte oturulması yasak bölgelere geliş, gidişte aile harcırahı

Seferberlikte veya fevkalâde hallerde aile ile birlikte oturulması yasak edilen bölgelerden çıkarılacak veya yasak olan veya olmıyan bir bölgeden bu nevi bir bölgeye tâyin veya naklolunacak askerî şahısların aile efradı için 45 inci maddenin son fıkrası ile 46 ncı maddenin 2 nci fıkrası hükümleri de nazarı itibara alınmak suretiyle;

a) Aile ile birlikte oturulması yasak edilmiş olan bölgelerden çıkarılacak aile efradına ikamet edecekleri yere kadar;

b) Aile ile birlikte oturulması yasak edilmiş olan yerden yasak edilmiş olmıyan bir yere tâyin edilenlerin aile efradı için, bunların (a) fıkrasındaki ikamet yerlerinden yeni vazife mahalline kadar;

c) Aile ile birlikte oturulması yasak edilmiş olan bir yerden yine böyle bir yere tâyin edilenlerin aile efradı için, bunların evvelce oturduğu yerden ikamet edecekleri yeni mahalle kadar;

d) Aile ile birlikte oturulması yasak olmıyan bir yerden yasak olan bir yere tâyin edilenlerin aile efradı için, eski vazife mahallinden ailenin ikamet edeceği yere kadar;

e) Aile ile birlikte oturulması yasak edilen bölgelerden çıkarılmış olan aile efradının, yasağın refi üzerine tekrar yerlerine avdetleri halinde, bunlara (a) fıkrasına göre harcırah verilmiş olan yerden eski yasak yere kadar;

Aile masrafı ile yer değiştirme masrafı verilir.

Birlik halinde yabancı memleketlere gönderilecek ordu mensuplarının harcırahı

Milletlerarası anlaşmalar gereğince askerî birlikler halinde yabancı ülkelere gönderilecek ordu mensuplarına verilecek harcırahın miktarı icra Vekilleri Heyetince tesbit olunur.

Yabancı memleketlere gönderilecek bu birliklere mensup subay, askeri ve sivil memur ve hizmetlilerle astsubayların bu durumlarının devamı sırasında harcıraha müstahak aileleri efradını Türkiye sınırları dâhilinde ikamet edecekleri bir mahalle kadar gönderenlere bir defaya mahsus olmak üzere 45 inci madde esasları da uygulanmak suretiyle aile masrafı ile yer değiştirme masrafı verilir.

Yabancı memleketlere gönderilen birliklere mensup subay, askerî ve sivil memurlarla hizmetliler ve astsubayların hava değişimi maksadiyle ana vatana gelmelerini icabettiren hallerde bunlara, ailelerinin bulunduğu veya raporlarında yazılı hastalıklarının fennen icabettirdiği mahallere kadar geliş ve dönüşleri için bu kanuna göre yol masrafı ve yevmiye verilir. Aynı maksatla ana vatana gelen ve dönen erlere ödenecek yol masrafları ile yevmiyeler icra Vekilleri Heyetince tesbit olunur.

Yukarki fıkra gereğince hastalık icabı başka bir mahalde oturmaları fennen zaruri olan ordu mensuplarının bu mahallere kadar gelecek harcıraha müstahak aile efradına azimet ve avdetleri için yalnız yol masrafı verilir.

Ehliyet tesbiti, imtihan, hava değiştirme ve tedavi için başka yere gönderilenler

Memurlardan :

a) Mesleki kifayetleri veya vazifelerine ait sıhhi ehliyetleri tesbit edilmek üzere;

b) Kurumlarınca görülecek lüzum üzerine imtihan için;

c) Hava değiştirme veya kanunları gereğince sağlık müesseselerinde yatarak veya ayakta tedavi maksadiyle;

Başka mahalle gönderilenlere gidiş ve gelişleri için yol masrafı ve meslekî kifayet, sıhhi ehliyet tesbit ve imtihan ve ayakta tedavi için gönderilenlere ayrıca yevmiye verilmekle beraber ayakta tedavi görenlere ikamet ettikleri yer ile tedavi müessesesi arasındaki mûtat nakil vasıtası ücretleri de ayrıca ödenir. Ancak (a) ve (b) bentlerinde sayılan hallerde (Yolda geçen müddetler hariç) bir haftadan fazla yevmiye verilemez.

Muvakkat vazife mahallerinde hastalananlara verilecek yevmiye

Muvakkat vazife mahallinde hastalanmaları sebebiyle vazife ifa edemiyen memur ve hizmetlilere, bu sebeple vazife göremedikleri günlerin en çok yedi günü için yevmiye verilebilir. Hastanede yatırılmak suretiyle tedavi masraflarının kurulularınca ödenmesi halinde bu günler için yevmiye verilmez.

Hastalara refakat halinde harcırah

Hastalıkları icabı 18 inci maddenin (c) bendinde yazılı yerlere bir kimse refakatinde gitmesi lüzumu resmi tabip raporiyle tevsik edilenlere refakat edecek aile efradından birisine yalnız gidiş ve dönüş için ve aile efradından refakat edecek bir kimse bulunmadığı takdirde kurumlarınca terfik olunacak memur veya hizmetliye de bu işin devamı müddetince yevmiye ve yol masrafı verilir.

Yatacak yeri bulunmıyan mahallerde muvakkat vazife

Şehir ve kasaba haricinde, yatacak yeri bulunmıyan ve böyle bir yeri bulunan mahalle bir nakil vasıtası ile gidilip gelinmesi zaruri olan yerlere muvakkat vazife ile gönderilenlere, her gün için bu mahalden en yakın köy, kasaba veya şehire kadar gidiş ve geliş mûtat nakil vasıtası ücreti ödenir.

Vazife mahallim terketmek mecburiyetinde kalanların harcırahı

Harb zaruretleri dolayısiyle memuriyet mahallerini terketmeye mecbur olan memur ve hizmetlilerden (4 üncü maddenin son fıkrası şümulüne giren hizmetliler dâhil) kurumlarınca gösterilen mahalle veya memuriyet merkezine en yakın vilâyet veya koza merkezine iltica edenlere o mahallere kadar bu kanun hükümleri dairesinde yol masrafı ve yevmiye verilir. Ancak bunlar bu mahallere aileleri ile binlikte gelmiş iseler kendilerine aile masrafı ile yer değiştirme masrafı da ödenir. Bunların vazife mahallerine avdetlerinde aynı suretle harcırah tesviye olunur.

Yurt içi ve dışı spor temaslarında harcırah

Yurt içinde ye dışında tertip edilen millî ve resmî spor temasları dolayısiyle seyahat edecek sporcu ve idarecilerin bu seyahatterine alt yol masrafları He yevmiyeleri Maliye Vekâletinin mütalâası alınmak suretiyle icra Vekilleri Heyetince tesbit edilecek esaslar dairesinde ödenir.

Müfettiş ve benzerlerinin aile ve yer değiştirme masraf

33 üncü maddenin (b) fıkrası şümulüne girenlerin vazife seyahatlerinde aileleri efradı için harcırah verilmez. Ancak bunlardan bu vazifelere ilk defa tâyin edilenlere veya mıntakaları tebdil olunanlara yeni mıntaka merkezlerine kadar bu kanun hükümlerine göre aile ve yer değiştirme masrafı verilir.

Başka yerde bırakılan aile efradı

Memur veya hizmetli tarafından tâyin veya naklolunduğu mahalle götürülmiyerek ikamet maksadiyle ve topluca bu mahalden başka bir yere gönderilen aile efradı için yeni memuriyet mahalline kadar hesaplanacak harcırahı tecavüz etmemek ve bilâhara bu mahalle celplerinde bir şey verilmemek şartiyle bu yerlere kadar ve Müteakip tâyin ve nakillerde de memur veya hizmetlinin bulunduğu yerden yeni vazife mahalline kadar hesaplanacak miktarı tecavüz etmemek kaydiyle aile efradının bulundukları yerden yeni memuriyet mahalline kadar harcırah verilir.

İzamından sarfınazar olunanların harcırahları

Daimi veya muvakkat vazife ile bir tarafa izamları takarrür ettikten sonra gönderilmelerinden sarfınazar edilenler harcırah almamış ve hareket etmemiş bulundukları takdirde kendilerine bir şey verilmez.

Ancak daimi vazife ile bir tarafa gönderilmeleri takarrür edip de harcırahları ödendikten sonra izamlarından sarfınazar olunanlara bu kanuna göre müstahak bulundukları yer değiştirme masrafım tecâvüz etmemek şartiyle harcırah hesabına esas tutulan aylık veya ücretleri tutarının 1/4 ü nispetinde bir tazminat verilmekle beraber peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkânsız bulunmuş olan tren, vapur ye tayyare bileti ücretleri gibi yol masrafları da bu tazminata ilâve olunur.

Harcırahlarına mahsuben para ödenmiş olup da muvakkat vazife ile bir tarafa gönderilmelerinden sarfınazar edilmiş olanlara, yalnız peşinen ödenmiş ve istirdadı kısmen veya tamamen imkânsız bulunmuş olan bilet ücretleri ödenir.

Hareket ettikten sonra izamından sarfınazar olunanlara, gönderilmelerinden sarfınazar olunduğuna dair emlin kendilerine tebliğ edildiği mahalle ve oradan da asıl vazife mahallerine veya başka bir mahalle tâyin veya izam kılınmakta iseler bu son mahalle kadar hesap olunacak harcırahları kendilerine tesviye olunur ve istirdadı kısmen veya tamamen imkânsız bulunmuş olan bilet ücretleri de yol masrafına ilâve olunur.

KISIM: III

Harcırahın unsurları

BÖLÜM: I

Yol masrafı

Yurt içinde yol masrafı

Yurt içinde yol masrafı, muayyen tarifeli nakli vasıtaları ile seyahatte, bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin birinci sütununda yazılı makam ve sıfatlar ile vazife aylık veya ücret tutarlarına göre aynı cetvelin ikinci sütununda yazılı mevkiin tarife üzerinden bilet parası ve muayyen tarifeli olmıyan nakil vasıtalarıyle seyahat halinde ise 3 numaralı sütunda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküpeder.

Ancak Reisicumhur, Büyük Millet Meclisi Reisi, Başvekil, vekiller ve Erkânı Harbiye Umumiye Reisine vazife seyahatlerinde refakat eden kimseler, bu madde hükmiyle mukayyet olmaksızın bu zevat tarafından tâyin olunacak mevkilerde seyahat edebilirler.

Şehir ve kasabaların belediye hudutları içinde yol masrafı

(48 inci madde şümulüne girenler hariç olmak üzere) şehir ve kasabaların belediye hudutları dâhilinde bir vasıta ile gidilmesi icabeden bir mahalle vazife ile gönderilenlerin yol masrafı; bu mahaller arasında mûtat olan vesaite göre yapılacak hakiki masraf üzerinden verilir.

Müstacel ve zaruri ahvalde, daire Amirinin tasvibi ile bu mahallere mûtat vesaitten gayri vasıtalarla gidilmesi halinde bu vasıta için yapılacak hakikî masraf, yol masrafı olarak ödenir.

Yurt dışında yol masrafı

Yurt dışında daimî ve muvakkat vazife seyahatlerinde ekspres ve yataklı vagon ücreti dâhil olmak üzere aylık ve ücret tutarları 475 lira ve daha fazla olanlara birinci mevki, 475 liradan aşağı olanlara da ikinci mevki tren, vapur ve uçak bilet parası ile otomobil, araba, kayık ve sair nakil vasıtaları ve hamal ücretleri için ihtiyar olunan hakiki masraflar yol masrafı olarak ödenir. Bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin 7 numaralı notundaki esaslar dış memleketlerde hususi otomobilleriyle seyahat edenler hakkında da uygulanır.

Bu maddeye göre verilecek yol masrafı muayyen tarifeli nakil vasıtalariyle seyahatte bu vasıtaların Türkiye’deki aktarmasız hareket mebdeinden ve memuriyet merkezi bu mebde ile hudut arasında bulunanlar için vasıtanın güzergâhında memuriyet merkezine en yakın tevakkuf mahallinden, muayyen tarifeli olmıyan nakli vasıtalarliyle seyahatte yol üstünde hududa en yakın vilâyet veya kaza merkezinden itibaren hesap olunur. Memuriyet merkezinden aktarmasız hareket mebdeine, en yakın tevakkuf mahalline veya hududa en yalan kaza veya vilayet merkezine kadar olan yolculuklar hakkında bu kanunun yurt içi seyahatlerine ait hükümleri tatbik olunur

Biletinin yemeksiz olarak alınması mümkün olmıyan vasıtalarda seyahat

Biletinin yemeksiz olarak alınması mümkün olmıyan bir vasıta ile seyahat halinde bilet bedeline dâhil yemek bedeli de yol masrafı olarak kabul olunur.

Parasız ve tenzili tarife ile seyahatte yol masrafı

Birinci maddenin a, b ve c bentlerinde yazılı kurumlara alt veya bunlar tarafından kiralanmış nakil vasıtalarında paso veya permi ile veya diğer her hangi bir suretle parasız olarak seyahat edenlere yol masrafı verilmez. Tarifeler gereğince bilet ücretlerinde tenzilât yapılması halinde yol masrafı fiilen ödenen ücrete göre hesaplanır.

Hususi vazifeli emniyet mensuplarının yol masrafı

Emniyet mensuplan merkezden aldıkları hususi vazifenin icabettirdiği her türlü nakil vasıtasından istifade ederler. Bunların yol masrafları İstifade edilen vasıtaya göre ihtiyar olunacak,masraf üzerinden ödenir.

BÖLÜM: II

Yevmiyeler

Yurt içinde verilecek yevmiyelerin miktarı ve asgari hadleri

Bu kanun gereğince verilecek yurt içi yevmiyelerinin miktarı her sene bütçe kanunları ile tesbit olunur. Ancak bu yevmiyeler :

a) Büyük Millet Meclisi Reisi, Başvekil, vekiller ve mebuslar ile Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi hariç olmak üzere memur ve hizmetliler için -6 liradan aşağı düşmemek kaydiyle - aylık veya ücret tutarının % 3 ünden az ve % 6 sından çok;

b) Bu kanuna tabi kurumlarca mıntaka merkezleri haricine vazife ile gönderilecek alelûmum müfettiş ve müfettiş muavinleriyle Maliye vekâleti hesap uzman ve uzman muavinleri ve vekâletler merkez teşkilâtına dâhil kontrolörler, bankalar yeminli murakıpları, senelik hesap tetkiki maksadiyle taşraya gönderilecek Divanı Muhasebat murakıp ve muavinleriyle Başvekâlet Umumi Murakabe Heyeti uzman ve uzman muavinleri için - 15 liradan aşağı olmamak kaydiyle aylık veya ücret tutarlarının % 3,5 inden az ve % 7 sinden çok;

Olamaz,

Ancak, (b) fıkrası gereğince verilecek yevmiyeler, teftiş heyeti reisi veya müdürleriyle, Hesap Uzmanlan Kurulu Reisi için 3 üncü derece, diğerleri için 4 üncü derecedeki Devlet memurlarının aylık tutarlarına tekabül eden miktarları geçemez.

Memleket dışında yapılacak vazife seyahatlerinde yevmiye

Yabancı memleketlerde yapılacak daimi vazife seyahatleri ile muvakkat vazife seyahat ve ikametlerinde memur veya hizmetliye ödenecek yevmiyenin, iç yevmiyelerin en çok kaç misli üzerinden verilebileceği her yıl bütçe kanunları ile tesbit olunur.

Gidilecek memlekete, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarlariyle izam sebeplerine göre bu âzami hadleri aşmamak üzere iç yevmiyelere tatbik olunacak emsaller Maliye Vekâletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince tâyin olunur.

Hususi ehemmiyeti haiz merasimlere iştirak edeceklerin dış yevmiyeleri

Taç giyme ve cenaze merasimleri gibi hususi ehemmiyeli haiz bir merasim dolayısıyla yabancı memleketlere gönderilecek olanlara verilecek yevmiye, icra Vekilleri Heyeti kararıyle, 34 üncü maddenin birinci fıkrası gereğince tâyin olunacak âzami haddin % 50 si nispetinde artırılabilir.

Şevke memur jandarmalara Verilecek yevmiye

Mahkûm veya mevkûfların şevkine memur edilen veya refakat vazifesiyle mensup olduğu vilâyet mıntakası haricine çıkan Jandarma eratına verilecek yevmiye içişleri ve Maliye vekâletlerince müştereken tesbit olunur.

Kurslara iştirak edenlerin yevmiyesi

Meslekî bilgilerini artırmak maksadiyle vazife mahallerinden başka mahallerde açılan kurs veya mekteplere gönderilenlere yatacak yet temin edilip edilemediğine göre verilecek yevmiye, muvakkat vazife ile gönderilen emsallerine verilen yevmiyenin 1/2 sini tecavüz etmemek ve 4 liradan aşağı olmamak üzere, Maliye Vekâleti ve ilgili vekâletçe müştereken tesbit olunur.

Bunlardan iaşe edilenlerin iaşe bedelleri yevmiyelerinden mahsup edilir.

Hayati tehlike arşeden hastalıklarla mücadelede yevmiye

Bir hastalığın münteşiren hüküm ferma olduğu zamanlarda bu hastalığın insana sirayeti dolayısıyla mücadele tehlike arzediyorsa bu takdirde bu mücadeleye iştirak eden memur ve hizmetlilerin bu kanuna göre müstahak oldukları yevmiyeyi, ilgili vekâletin teklifi ve Maliye Vekâletinin mütalâası üzerine İcra Vekilleri Heyeti iki misline kadar artırmaya salahiyetlidir.

Belediye hudutları dâhil ve haricindeki seyahatlerde yevmiye

Şehir ve kasabaların belediye hudutları dâhilinde resmî bir vazife ile muvakkaten bir tarafa gönderilenlere yevmiye verilmez. Şehir ve kasaba belediye hudutları haricîndeki bir yere aynı sebeple gönderilenlerden buralarda öğle ve akşam yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 ve geceyi de geçirenlere tam yevmiye verilir.

Memleket iç ve dışında mücbir veya zatî sebepler ve vahim hastalıklar yüzünden yola devam edememe halinde yevmiye

Aktarma ve karantina beklemek, alman bir emir üzerine yola devam edememek veya yol kapanmak gibi mücbir sebeplere müstenit tevakkuf günlerinin her biri için yevmiye verilir. Hastalık yüzünden olsa dahi zatî sebeplere dayanan tevakkuf günleri için yevmiye verilmez. Ancak, âni ve ağır bir hastalık veya şahsi kusurlardan mütevellit olmıyan bir kaza dolayısiyle yola devam etmesinin hayatı için tehlike arzettiği hastane heyeti sıhhiye raporu ile - bulunmıyan yerlerde resmî tabip raporiyle - tebeyyün eden memur ve hizmetlilere yolculuk yapabilecek hale gelinceye kadar yevmiye verilir. Bu hastalıkları dolayısiyle hastanelere yatarak tedavi paraları daireleri tarafından ödenenlere yevmiye verilmez.

Kurumlarca temin edilen binalarda yatanların yevmiyelerinden yapılacak tenzilât

Muvakkat vazife mahallinde kurumlarca teinin edilen ikamete mahsus yerlerde veya kara veya deniz nakil vasıtalarında ve ordu evlerinde parasız yatanların bu kanuna göre müstahak oldukları yevmiyelerinin. 1/3 ü tenzil olunur.

Bu ikamet doiayısiyle ücret veya kira alındığı takdirde yukarki fıkraya göıe yapılacak tenzilât üc fiilen ödenen kira miktarı arasındaki fark kesilir.

Muvakkat vazifede yevmiyenin müddete göre azalması ve yevmiye verilebilecek âzami müddet

Yurt içinde ve dışında muvakkat bir vazife ile başka bir mahalle gönderilenlere bu kanuna göre verilecek yevmiyeler, bu mahalle varış tarihinden itibaren ilk 90 gün için tam ve mıitaakıp müddet için de 2/3 nispetinde ödenir.

Yurt içinde muvakkat vazife mahalline varış tarihinden itibaren bir yıllık devre zarfında aynı yerde, aynı iş için aynı şahsa 180 günden fazla yevmiye verilemez. Muvakkat vazifede yapılacak inkılalar bu müddeti veya gündelik nispetini tezyide müessir olamaz.

Yevmiyeleri 33 üncü maddenin (b) fıkrasına göre tesbit edilenlerle 50 nci maddede zikrolunanlar ve etüû ve inşaat maksadiyle arazi, üzerinde bilfiil çalışan yüksek mühendis, mühendis, jeolog, fen memuru, desinatör, topoğraf ve buharla birlikte çalışması zaruri bulunan diğer memur ve hizmetliler hakkında bu madde hükmü tatbik olunmaz.

Memleket iç ve dışında seyahat günlerinin hesabı

Seyahat günlerine ait yevmiyeler, seyahat edilen vasıtanın hareket saatinden gidilecek yere muvasalat saatine kadar geçen her 24 saat İçin hesap olunur. Bu süreden az devam eden seyahatler bir gün itihar olunur.

Seyahat müddetinin her 24 saati aşan kesri tam gün sayılır.

BÖLÜM : III

Aile masrafı

Aile masrafının miktarı

Aile masrafı, aile efradından her biri için memur ve hizmetlilerin bu kanuna göre müstahak oldukları nakil vasıtası ücretinin tamamı ile yevmiyesinin yalısından terekküpeder.

Ancak, münhasıran otomobil veya araba kiralanması suretimle gidilmesi mümkün olan yerlere memur veya hizmetli ile birlikte seyahat eden aile efradından dördü için ayrıca, nakil vasıtası ücreti ödenmez.

45 inci maddenin son fıkrası hükmü o fıkrada yazılı hallerde aile ef- ı adından birisinin yevmiyesi hakkında da uygulanır.

BÖLÜM : IV

Yer değiştirme masrafı

Yurt içinde yer değiştirme masra fının ünsurları ve miktarı

Yurt içinde yer değiştirme masrafı beher kilometre veya deniz milî için verilecek miktar ile memur veya hizmetlinin harcıraha müstahak ailesi etradı bulunup bulunmadığına göre ödenecek miktarın yekûnundan teşekkül eder. Beher kilometre veya mil başına verilecek miktar her sene bütçe kanunlariyle tesbit olunur. Ancak bir kilometre vc deniz mili başına verilecek para, aylık veya ücret tutarları 475 lira veya daha fazla olan memur ve hizmetlilerin şahısları için 20 kuruşla harcıraha müstahak aile efradından beheri için 5 kuruştan ve daha az aylık ve ücretli olanların şahısları için 15 kuruşla harcıraha müstahak aile efradından her biri için keza beş kuruştan aşağı olamaz.

Şu kadar ki , yer değiştirme masrafı verilmesini icabettiren yolculuğun bulunulan kaza hududu haricine vâki olması şartiyie, kilometre ve deniz mili hesabiyle verilecek paranın baliği, harcıraha müstahak aile efradı bulunan memur ve hizmetliler için 45 liradan ve bulunmayanlar için de 30 liradan dun olamaz.

Yer değiştirme masrafının aile efradı bulunup bulunmadığına, göre ödenecek kısmı, harcıraha müstahak aile efradı bulunmıyan memur ve hizmetliler için bunların bu kanuna göre müstahak bulundukları yevmiyenin iki katı ve bulunanlar için de dört katından ibarettir. Ancak yer değiştirme masrafı verilmesini icabettiren seyah..t aynı kaza hudutları içinde vâki olursa bu miktar seyyanen ve yevmiyenin iki katı olarak verilir.

13, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yazılı olup aile efradının memur veya hizmetli ile birlikte olmaksızın başka bir mahalle gitmeleri veya bu başka mahalden avdetleri doiayısiyle harcırah verilmesi derpiş edilmiş olan hallerde, aile efradına verilecek yer değiştirme masrafı bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazarı itibara alınması

Hesaba esas tutulacak kilometre veya deniz mili

Yurt içinde yer değiştirme masrafının hesabında nazarı itibara alınacak kilometre veya deniz mili, iki mahal arasında gidip gelmeye elverişli en kısa kara ve deniz yolu esas tutularak bulunur.

16 ncı maddenin b, c, ve d bentlerinde yazılı hallerde nazarı itibara alınacak kilometre veya deniz mili, askerî şahısların vazife ve aileleri efradının ikamet yerlerinden yeni vazife veya ikamet yerine kadar olan en kısa kara, ve deniz yolu mesafelerinin mecmuunun yarısıdır. 25 inci maddede yazılı halde de bu esas uygulanır.

Dış seyahatlerde yer değiştirme masrafı

Bu kanunun yer değiştirme masrafı verilmesini tecviz ettiği hallerde yabancı memleketlere veya bu memleketlerden yurda yapılacak seyahatlerde, bu kanuna bağlı (2) sayılı cetvelde yazılı miktardaki eşya için ihtiyar olunacak hakiki nakliye masrafları, yer değiştirme masrafı olarak ilgiliye ödenir.

KISIM : IV

Çeşitli hükümler

Belediye hudutları dâhilinde seyyar olarak vazife ifa eden memur ve hizmetlilerin yevmiye ve yol masrafı

Belediye hudutları dâhilinde seyyar olarak vazife gören tahsildar, tebliğ memuru, müvezzi, muakkip, mübaşir gibi memur ve hizmetlilere yevmiye ve yol masrafı verilmez. Bu gibilere birinci maddenin a, b ve c bentlerinde yazılı kurumlar tarafından işletilen nakil vasıtalarında seyahat için bu kurumlarca fotoğraflı birer kart verilir.

Bu kartların kimlere, hangi mıntaka ve vasıtalar için ve hangi şartlarla verileceği Ulaştırma, İçişleri ve Maliye Vekâletlerince müştereken tesbit olunur.

Belediye hudutları haricinde seyyar olarak vazife görenlerin harcırahı; hayvan satınalma avansı

Şehir ve kasabaların belediye hudutları dışında ve muayyen bir vazife sahası dâhilinde seyyar olarak vazife gören müvezzi, muakkip, mübaşir, sağlık memuru, sağlık koruyucusu, köy grup ebesi, mücadele memuru, muhafaza memuru, takip memuru, koruma memuru, tahsil memuru, tahsildar, gezici başöğretmen, öğretmen ve tarım memuru gibi memur ve hizmetlilere yevmiye ve yol masrafı verilmez.

Bu gibilere asıl istihkaklarına ilâveten aylık veya ücret tutarlarının hizmetlilerde ücrete en yakın aylık tutarının % 30 undan fazla olmamak üzere alâkalı vekâlet ile Maliye Vekâleti arasında tesbit edilecek bir tazminat verilir.

Dairesinin teklifi üzerine mahallî en büyük mülkiye âmirleri bu kabil memur ve hizmetlileri hayvan (At veya katır) beslemeye veya bisiklet almaya mecbur tutabilir. Bu takdirde bunlara, bir senelik tazminat miktarını geçmemek üzere, hayvan veya bisiklet satınalmaya yetecek kadar avans verilebilir. Bu avans, tediyeyi takibeden aydan itibaren alâkalının bu maddeye göre tahakkuk edecek tazminatının her ay yarısı kesilmek suretiyle tahsil olunur.

Fiilen arazi üzerinde çalışanlara verilecek tazminat

Aşağıdaki bentlerde gösterilen memur ve hizmetlilerden (4 üncü maddenin son fıkrası şümulüne girenler dâhil) 1, 2, 3 ve 5 numaralı bentlerde yazılı olanlara her türlü arazi üzerinde fiilen çalıştıkları günler için ve 4 numaralı bendinde yazılı olanlara da Ankara dışında görevle geçirdikleri günler için derece ve vazifelerinin mahiyetine göre her yıl Bütçe Kanununa bağlı bir cetvel ile tesbit edilecek miktarlarda, yevmiyeler tazminat olarak verilir.

1. Harita almak veya harita almaya mütaallik işleri görmek üzere araziye çıkan Harita ve Orman Umum müdürlükleri fen memurlarına;

2. Amenajman, teşcir ve orman sınırlama işlerinde fiilen çalışan orman fen memurları ile teknik memurlara ve diğer memur ve hizmetlilere;

3. Toprak üzerinde ve köylerde kadastro ve tapu tahriri işlerinde ve Tapulama Kanununun tatbikında bilfiil çalışan memur ve hizmetlilerle gezici hâkimlere;

4. Toprak komisyonları reis, âza ve memurlariyle tâyinleri merkezden yapılan hizmetlilerine ve bu komisyonların bulundukları yerlerde gezici olarak vazifelendirilen hâkim, zahit kâtibi ve mübaşirlere; (6092 sayılı kanunun birinci maddesinin son fıkrası gereğince teşkil olunan komisyonların memur olan âzaları dâhili);

5. Maden arama işlerinde çalışan mühendis, jeolog, prospektörler ve bunlarla beraber çalışması zaruri bulunan diğer memur ve hizmetlilere;

(Orman sınırlama komisyonlariyle kadastro ve tapu tahriri komisyonlarının memur olmıyan âzalarma ve bilirkişilere bu kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü dâhilinde yevmiye verilir.)

Misafir ve ziyaretçilere terfik edilenlerin masrafları

Devletin misafiri veya ziyaretçisi olarak Türkiye’ye gelecek yabancılara terfik edilen memurlara, memuriyet ve asli sıfatları ne olursa olsun, refakatin şekil ve vaziyetine göre tanzim edilecek müfredatlı hesap puslasına istinaden yol, ikamet, yemek, içmek ve teferruatı için ihtiyar ettikleri masraflar ödenerek başkaca harcırah verilmez. Ancak misafir ve ziyaretçilere iltihak etmek veya bunları karşılamak üzere başka mahalle gidenlerle bunlardan ayrılarak eski vazifeleri mevkiine dönenlere bu gidiş ve dönüşleri için bu kanuna göre müstahak oldukları yol masrafı ve yevmiye verilir.