Ekli "Türk silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği" nin yürürlüğe konulması Milli Savunma Bakanlığı'nın 15/7/1986 tarihli ve 86/409-Sİ sayılı yazısı üzerine Bakanlar Kurulu'nca 8/10/1986 tarihinde kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Kanuni Dayanak ve Ekler
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli askeri ve sivil personel ile askerlik görevi ile yükümlü vatandaşların Silahlı Kuvvetlerdeki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tesbit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir.
Kapsam
Bu Yönetmelik, 1111 Sayılı Askerlik Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, 1076 Sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu, 635 Sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu gereğince Silahlı Kuvvetler mensubu olan personeli, askeri öğrenci ve askeri öğrenci adaylarını, sivil personelle ilgili kanunlar gereğince Silahlı Kuvvetlerde görevli personeli, askerlik görevi ile yükümlü vatandaşları ve bu Yönetmeliği uygulamakla görevli kişi, makam ve kuruluşları kapsar.
Dayanak
Bu Yönetmelik, 2 nci maddede belirtilen kanunlarının ilgili maddeleri uyarınca hazırlanmıştır.
Yönetmeliğe bağlı ekler
Bu Yönetmeliğe bağlı ekler aşağıda gösterilmiştir:
1) Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli general, amiral, üstsubay, subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, askeri öğrenci, yedek subay adayları, yükümlüler ve erlerin sağlık yeteneklerine göre gruplandırmalarını gösteren Hastalık ve Arızalar listesi.
2) General, amiral, üstsubay, subay, yedek subay ve astsubayların sağlık yeteneklerine göre yapılacak sınıfında bırakma, yeniden sınıflandırma, sağlık sebebiyle Silahlı Kuvvetlerden ayırma ve askerlikten çıkarma işlemlerine esas teşkil eden 1 ve 2 numaralı Sınıflandırma Çizelgeleri.
3) Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Raporu örneği.
4) Sağlık Kurulu Muayene Fişi örneği.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükümlülerin Sağlık Muayeneleri
İlk sağlık muayenesi
Yükümlülerin ilk sağlık muayeneleri Askerlik Kanunu gereğince son yoklama sırasında askerlik şubelerinde toplanan askerlik meclisindeki iki tabip (birisi sivil olabilir) tarafından aşağıdaki şekilde yapılır.
1) Ruh ve beden durumları ile iç organları dikkatle gözden geçirilir, nabız sayılır, kan basıncı ölçülür, çıplak olarak belirlenen boy ve kilolar tesbit edilir. Soluk alma ve vermedeki göğüs genişlikleri ve muayene sonunda bulunan hastalık ve arızalar kaydedilir.
2) Muayeneler sonunda karar verilemeyenlerle gözlem altında bulunmaları gerekenler en yakın askeri hastaneye gönderilir.
Gruplandırma
Askerlik çağına giren yükümlüler, askerlik yoklamasında veya askeri hastanelerin sağlık kurullarında, askerliğe elverişli olanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere gruplandırılır.
1) Askerliğe elverişli olanlar: Sağlık yetenekleri bakımından hiç bir hastalık ve arızası bulunmayanlar ile hastalık ve arızalan, Hastalık ve Arızalar Listesinin A dilimine girenlerdir.
2) Askerliğe elverişli olmayanlar: Hastalık ve arızaları, Hastalık ve Arızalar Listesinin B ve D dilimlerine girenlerdir.
Son yoklama dışında yapılan sağlık muayeneleri
Son yoklamada arıza ve hastalıkları gözden kaçanlarla, son yoklama ile sevk tarihi arasında geçen sürede hastalananlar ve Askerlik Meclisi son yoklaması dışında yoklaması yapılacakların (yoklama kaçakları dahil), muayeneleri askeri hastane veya en az iki tabibi bulunan birlik ve kurumlarda yapılır.
Yurtdışında bulunan yükümlülerin sağlık muayeneleri
Yurtdışında bulunan, askerlikle yükümlü vatandaşların son yoklamaları reva askerlikle ilgili diğer muayeneleri, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Elçilik veya Konsoloslukları tarafından uygun görülen sağlık kurumlarında veya iki tabibe yaptırılır. Bu muayene sonucu düzenlenen raporlar, Elçilik ve Konsolosluklarca onaylandıktan sonra Milli Savunma Bakanlığına gönderilir.
Bu raporlar, Milli Savunma Bakanlığı Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığınca incelenerek;
1) “Askerliğe elverişlidir” şeklinde onaylanan raporlar yükümlünün sınıflandırılması için bağlı bulunduğu askerlik şubesine gönderilir.
2) Yurtdışındaki resmi sağlık kurumlarından aldıkları raporlarda yurda gelemiyecek derecede hastalık veya arızası olduğu belirtilen yükümlülere onay makamının kararına göre ertesi yıla bırakma veya sevki geciktirme işlemi uygulanır.
3) Yurtdışından “Askerliğe elverişli değildir” şeklinde alınan raporlara göre kesin işlem yapılmaz. Ancak yurt içindeki askeri sağlık kurullarınca verilecek raporlara göre kesin işlem yapılır.
4) Yurtdışından alınan raporlara itirazlar, yükümlünün yurtiçindeki askeri sağlık kurumlarından birinde yapılacak muayenesine göre sonuçlandırılır.
Son yoklamada yapılacak sağlık işlemleri
Son yoklamada yapılan sağlık muayenelerinin kontrolü barışla, o bölgede bulunan kolordu, tümen baştabipleri tarafından savaşta üst makamlarca verilecek emre göre en yakın sağlık kurulu tarafından yapılır. Bundan başka son yoklama ile görevlendirilmiş bulunan askeri tabipler, çevrede görecekleri bulaşıcı hastalıkları muayenenin yapıldığı yerdeki hükümet tabibine yazılı olarak bildirmek zorundadırlar.
Ayrıca muayeneler sonucu düzenleyecekleri askerlik şubelerindeki sağlık istatistiklerini de doldururlar ve bu şubeler kanalıyla ilgili makama gönderirler.
Askerliğe elverişli olan ve olmayanlar hakkında yapılacak işlemler
Son yoklamaları yapılan yükümlüler, askerliğe elverişli olanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere gruplandırılır.
Askerliğe elverişli olmayan yükümlüler, askere alınmazlar. Bunlardan arızalan gözle görülebilecek kadar belirgin olanların raporlarına, arızayı gösteren bir boy fotoğrafı eklenerek iki nüsha rapor düzenlenir ve onay makamlarına gönderilir, onaylanan raporlar kesinleşir. Kesinleşen raporlardan biri ilgiliye verilir, diğeri askerlik şubesindeki özlük dosyasına konur.
Sağlık durumları geçici olarak bozuk olan yükümlülere ertesi yıla bırakma karan verilir ve iki nüsha rapor düzenlenerek onay makamlarına gönderilir. Raporları onaylanan bu yükümlülere ertesi yıla bırakma işlemi yapılır. Onay makamlarınca tekrar muayenesine lüzum görülen yükümlüler, yeniden muayeneye gönderilir ve bunlara muayene sonucu alacakları rapor kararlarına göre işlem yapılır.
Tabipler tarafından kesin karar verilemeyenler, en yakın askeri hastanelere gönderilir. Bunların kesin kararları, bu hastanelerin sağlık kurullarınca verilir.
Geçici sağlık kurulu raporu
Sağlık durumları askerliğe elverişli olmayanlar ile geçici arızalarından ötürü ertesi yıla terk edilenlere askerlik meclisi geçici sağlık kurulunca düzenlenen raporlar. Askerlik Şubesi Rapor Defterine işlenir. Raporlar onaylandıktan sonra kesinleşir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yükümlülerle Erlerin Sağlık Yeteneğine Göre Sınıflandırılmaları
Yükümlülerle erlerin sağlık yeteneklerine göre sınıflandırılmalarındaki ilkeler
Sağlık yeteneklerine göre askerliğe elverişli olan yükümlülerin Türk Silahlı Kuvvetlerinin hangi sınırlarına ayrılacakları sağlık ve diğer yetenekleri gözönünde tutularak askeralma teşkilatı tarafından tesbit edilir.
Birlik ve kurumlarda görevli erlerle sevk erlerinde bulunan, hayat için tehlike göstermeyen ameliyatla giderilmesi mümkün hastalık ve arızalar, istedikleri takdirde giderilir. Ameliyata razı olmayanlara bu Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Hayat için tehlike oluşturan hastalıklarda (mide delinmesi, akut apandisit, boğulmuş fıtık gibi) kişinin izni alınmaksızın cerrahi girişim ve tedavi sonucuna göre işlem yapılır.
Askerliğe elverişli olanların sınıflandırılması
Askerliğe elverişli olanların sınıflandırılmaları aşağıdaki sağlık ve diğer yetenekleri gözönünde tutularak yapılır.
1) Piyade: Sağlamlar ile arızalan A dilimine girenler bu sınıfa verilir.
2) Topçu:
A - Sağlamlar,
B - Arızalan A dilimine girenler,
C - Kas ve iskelet sistemi gelişmiş olanlar bu sınıfa verilir.
D - Sahra Topçusuna ayrılacakların boylan 160 Cm.den aşağı olmamalıdır.
E - Kulak zarları delik olanlar tercih edilir.
3) Özel Topçu: (Nike ve Honest John v.b.) Tam sağlam olanlar ile teknik aletleri kullanmada üstün yetenekleri bulunan ilkokul mezunları bu sınıfa verilir.
4) Tank ve Zırhlı Süvari
A - Solunum, dolaşım ürogenital sistemleri ve özellikle büyük eklemleri sağlam olanlar,
B - Her iki gözde görme derecesi, ayrı ayrı tam olan ve diskromatopsi bulunmayanlar,
C - İşitme tam olan, kulaklarda yerleşmiş iltihaplı hastalıklar bulunmayanlar.
D - Sinir ve ruh sistemleri sağlam olanlar,
E - Bedenen ağır işlere dayanacak güçte olanlar,
F - Sindirim sisteminde göreve engel olacak iltihaplı hastalıklar faal veya geçirilmiş mide ve barsak ülserleri bulunmayanlar.
G - Ağır işlere ve fizik hareketlere engel derecede şişmanlığı bulunmayanlar,
H - Ayaklarında motor çalıştırmaya engel şekil bozuklukları, eklem yapışıklıkları ve bacaklarda varis bulunmayanlar,
I - Boyları 160 Cm. den aşağı olmayanlar bu sınıfa verilir.
J - Göz kapakları ve konjektiva hastalıkları, bu sınıfa verilmeye engeldir. Klosirofobia (Kapalı yerde bulunma fobisi) bulunanlar bu sınıfa alınmamalıdır. Uzun müddet kapalı yerde kalmasa dayanıklı olanlar tercih edilmelidir.
5) Süvari: Kas ve iskelet sistemleri iyi gelişmiş bulunan, boyları 164 - 172 Cm, arasında olan tam sağlamlar bu sınıfa verilir.
6) İstihkâm: Diskromatopsi bulunmayan, sağlamlar ve arızaları A dilimine giren bu sınıfa verilir.
7) Muhabere: Görme ve işitme fonksiyonları sağlam olup, diğer sistemlerdeki sağlık nitelikleri A dilimine girenler bu sınıfa verilir.
8) Ulaştırma: Diskromatopsi bulunmayan; sağlamlar ve arızalan A dilimine girenler bu sınıfa verilir.
9) Sıhhiye: Sağlamlar ve arızalan A dilimine girenler bu sınıfa verilir.
10) Kimya: Sağlamlar ve arızalan A dilimine girenler bu sınıfa verilirler. Sanat enstitüsünü bitirmiş veya bitirmeden ayrılmış olanlara öncelik verilir.
11) Ordudonatım: Sağlamlar ve arızalan A dilimine girenler bu sınıfa verilir.
12) Mızıka (Bando): Dişleri muntazam, dudakları ince olanlar ve solunum sistemi sağlam olanlar bu sınıfa verilir. Saz, caz ve diğer müzik aletlerinden birinde çalışanlara öncelik verilir.
13) Jandarma: Sağlamlar, arızalan A dilimine girenler, kas ve iskelet sistemleri iyi gelişmiş alanlar, göz, kulak, burun ve boğazlan sağlam olan, kekemeliği olmayanlar, boyları 165 Cm.den yukarı bulunanlar, ilkokul mezunu olan, bulunmadığı takdirde, okur yazar olanlar bu sınıfa verilir.
14) Şoförler: Motorlu ulaştırma ve harp araçlarını kullanacak erler:
A - Trafik ehliyetnameleri için sağlık nitelikleri, Kara Yolları Trafik Yönetmeliğine göre tesbit edilir.
B - Türk Silahlı Kuvvetleri motorlu araçları için verilecek şoför ehliyetnamelerinde sağlık nitelikleri, K.K.K.nın Şoför Eğitimi Devamlı Talimatına göre tesbit edilir.
C - Emniyet Müdürlüğü Trafik Şubesinden alınan ehliyetnameleri bulunan şoförlerin ayrıca askeri hastanelerin sağlık kurullarından geçirilmesine gerek yoktur.
D - Şoför olacak erlerin sağlık nitelikleri:
(a) Göz:
(I) Görmeleri iki gözdede ayrı ayrı 0,7’den az olmayanlar,
(II) Gece görüşleri ve görme alanları normal olanlar,
(III) Göz hareketleri normal olup çift görmesi olmayanlar,
(IV) Diskromatopsi, albinismus, nistagmus ve kapak hastalığı (entropium, ektropium v.s.) bulunmayanlar,
(V) Refrakriyon kurusu-3 diyoptriyi aşmayan hipermetropi miyopi ve eksenler arasındaki farkı 1 diyoptriyi aşmayan muhtelif cins astigmatizması olanlar,
askeri şoför olarak yetiştirilirler.
(b) Kulak:
(I) Kulaklarda işitme kuvveti tam olmalıdır.
(II) Kulak uğultusu, çınlama, baş dönmesi gibi arızalar bulunmamalıdır.
(III) Burun ve boğazın, Hastalık ve Arızalaı Listesinin A dilimlerindeki arızalar şoförlüğe engel değildir. B dilimindekiler şoför olmaya engeldir.
(c) İç Sistemler: Kara Yolları Trafik Tüzüğünün 40 ncı maddesine göre ağır diyabet, araç kullanırken hayatı tehdit edici kalp ve damar hastalıkları, ileri böbrek yetersizliği, açık akciğer tüberkülozu, devam eden bulaşıcı hastalıklar bulunmamalıdır.
(d) Kas ve iskelet sistemi tam, sağlam olmalıdır. Şoför olacak erlerin boyları 160 Cm.den aşağı olmamalıdır. Fıtık, varis gibi arızalan bulunmamalıdır.
(e) Ruhsal durum:
(I) Psikorik reaksiyonları (Skizofreni, paranoya, mani, melankoli, ayırt edilmeyen psilojik reaksiyonlar, envolusyon psikozları, reaktif psikotik reaksiyonlar) bulunmamalıdır. Bu ruhsal reaksiyonlardan birini geçirdiği saptananlar, muayene sırasında sağlam bulunsalar da şoför olamazlar.
(II) Zekâ geriliği bulunmamalıdır.
(III) Toksikomani olmamalıdır.
(IV) Organik beyin hastalıkları sonucu psikozlar, zekâ ve karakter bozuklukları (Konfüzyon, delirium, genel paralizi v.b.) bulunmamalıdır.
(V) Psikonevrotik reaksiyonları, psikopatik reaksiyonları, antisosyal ve antimoral davranışları bulunmamalı ve mükerrer suç İşlememiş olmalıdır.
(f) Sinir Sistemi:
(I) Santral sinir sisteminin hastalık, arıza ve sekelleri bulunmamalıdır.
(II) Travmatik nevrozları, yeni geçirilmiş ağır travmaları olmamalıdır.
(III) Periferik sinir sisteminin araç kullanmaya engel felçleri bulunmamalıdır.
(IV) Araç kullanmaya engel olan kas hastalıkları olmamalıdır.
(V) Her türlü konvülsiyonlu veya konvülsiyonsuz epileptik nöbetleri olmamalıdır.
(VI) Otonom sinir sistemi arızası olmamalıdır.
Devamlı olarak ve özellikle eğitim ve öğrenim başlangıcında şoförlüğe ayrılmış erlerin kendilerine verilmiş göreve karşı olan tavır hareketleri, amirleri ve kıta tabipleri tarafından gayet dikkatli ve yakından tetkik ve rakip neticesi yetersizlik gösterenler şoförlük görevinden uzaklaştırılırlar. Beden ve ruh yeteneklerinde en küçük bir şüpheyi uyandıranlar, izleyenler tarafından bir anketle uzman tabibe gönderilirler.
15) Komando: Tam sağlam olanlardan; kas ve iskelet sistemi iyi gelişmiş bulunanlar, çevik olanlar, yargılama ve kavrama yeteneği süratli bulunanlar, refleksleri kuvvetli olanlar, görme dereceleri düzeltmesiz tam olanlar arasından ve sağlık kurulundan geçirilmek kaydiyle seçilirler.
16) Paraşütçü: Piyade sınıfı sağlık niteliklerine sahip olanlardan:
A - Boyları 160 (dahil) Cm.den aşağı olmayanlar,
B - Öncelikle gönüllü olanlar,
C - Benzin kokusundan etkilenmeyenler,
D - Evvelce kırık, çıkık gibi kaza geçirmemiş ve romatizması bulunmayanlar,
E - Paraşütle atlamaya engel herhangi bir ameliyat geçirmemiş olanlar,
F - Paraşütçü muayenesini kazanmış bulunanlar,
G - En az ilkokul mezunu olanlar,
H - Atletik bir vücuda sahip bulunanlar,
İ - Görme dereceleri düzeltmesiz tam olanlar arasından seçilirler.
17) Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığına ayrılacak erlerin sağlık yetenekleri bu yönetmeliğin Deniz ve Hava bölümlerinde yazılıdır.
Sınıf değiştirmesi gereken erler hakkında yapılacak işlem
Askere alındıktan sonra askeri hastanelerin sağlık kurullarından aldıkları rapor üzerine sınıf değiştirme işlemi yapılması gereken erlerin raporları, Kuvvet Komutanlıkları Sağlık Daire Başkanlıklarınca onaylanır ve bu erler Kuvvet Komutanlıkları tarafından kendi kuvvetleri içinde sağlık yeteneklerine uygun başka bir sınıfa geçirilirler.
Askerliğe elverişli olmayan erler hakkında yapılacak işlem
Askere alındıktan sonra askeri hastanelerin sağlık kurullarından‘‘Askerliğe elverişli değildir” kararı atan erler, raporlarının onaylanmasını beklemek üzere bu hastaneler tarafından yerli kayıtlı bulunduğu askerlik şubesi emrine gönderilir. Ayrıca durum ilgililerin birliğine duyurulur. Terhis işlemleri, raporları ilgili makamlarca onaylanıp askerlik şubesine geldikten sonra yapılır. “Askerliğe elverişli değildir” kararı alanlar gerektiğinde ilgili makamlarca yeniden askeri hastanelerin sağlık kurullarına muayeneye gönderilerek alacakları son rapor kararına göre, (160-1) T.S.K. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesi gereğince işlem görürler. “Askerliğe elverişli değildir” karan alanlar emsalinin çağ dışı kalma tarihine kadar Millî Savunma Bakanlığınca gerektiğinde tekrar muayene ettirilerek alacakları son rapor kararına göre işlem görürler.
Geçici hastalıkları ve arızaları tesbit edilen yükümlü, er ve erbaşlara yapılacak işlemler
Geçici hastalık veya arızalan olan yükümlülerle er ve erbaşlara aşağıdaki işlemlerden biri yapılır.
1) Ertesi yıla bırakma,
2) Sevki geciktirme,
3) Hava değişimi.
Bu işlemleri gerektiren hastalık ve arızalar bu yönetmeliğin arızalar listesinin C dilimlerinde gösterilmiştir.
Ertesi yıla bırakma işlemi
Son yoklamada veya son yoklamadan sonra gönderildikleri sağlık kurullarında yapılan muayeneleri sonucu geçici bir hastalık veya arızalan tesbit edilenlere ertesi yıla bırakma işlemi yapılır.
Sevki geciktirme
Askerliklerine karar verilen yükümlülere, sevkleri tarihine kadar geçecek süre içerisinde, hastalanır veya arızalanırlarsa, askerlik şubelerince gönderilecekleri sağlık kurullarında muayene sonucu alacakları raporlara göre sevki geciktirme işlemi yapılır.
Hava değişimi
Askerlik şubelerince birliklerine şevklerinden sonra geçici bir hastalığı tesbit edilen er ve erbaşlara hava değişimi işlemi yapılır.
Yükümlüler ve erlere yapılacak kesin işlemler
Ertesi yıla bırakma, sevki geciktirme veya hava değişimi işlemi yapılan yükümlü, er ve erbaşların ilk işlem tarihinden itibaren en az 5 yıl (5 yıl dahil) sonunda devam ettiği tesbit edilen hastalık ve arızalan sabitleşmiş kabul edilir. Hastalık ve Arızalar Listesinin uygun madde ve fıkralarına göre kesin işlem yapılır.
Derhal kesin işlem yapılacak haller
Yükümlü, er ve erbaşlarda sabitleşmiş hastalık ve arızalar bulunursa ertesi yıla bırakma, sevki geciktirme veya hava değişimi işlemi yapılmaz, ilk raporları ile Hastalık ve Arızalar Listesindeki uygun madde ve fıkralara göre kesin işlem yapılır.
Hastalık ve arızaların birleşmesi
Yükümlü, er ve erbaşlarda tesbit edilen birden fazla hastalık veya arıza sekelleri ayrı ayrı olarak Hastalık ve Arızalar listesinin A dilimlerindeki askerliğe elverişli fıkralarına girdikleri halde, bu hastalık ve arızaların toplamı kişinin askerlik görevi yapmasına engel olacak nitelikte ise, sağlık kurullarınca hu kişiye "Askerliğe elverişli değildir” işlemi yapılır.
Sınır vakalarda karar yetkisi
Bu Yönetmeliğin Hastalık ve Arızalar listesinde tam karşılığı bulunmayan sınır vak’alarda son karar, Millî Savunma Bakanlığı Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığı kanalı ile gönderileceği, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Profesörler Sağlık Kurulunca verilir. Bu karar kesindir, karara itiraz edilemez,
Hastalık ve arızalan devamlı olacaklara yapılacak işlem
Hastalık ve arızaları devamlı ve her türlü askerlik görevine engel olacak durumda olan yükümlülerle erlere, bu yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Askeri Öğrenci Adayları ile Askeri Öğrencilerde Aranacak Sağlık Yetenekleri
Öğrenci adaylarının sağlık yetenekleri
Askeri öğrenci adaylarının sağlık kurulu muayeneleri Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığının belirleyeceği tam teşekküllü Askeri Hastanelerde yapılır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Okullarına alınacak öğrenci adayları tam sağlam olmalı ve diskromatopsi bulunmamalıdır. Öğrenci adaylarında ayrıca aşağıdaki niteliklerin bulunması gereklidir.
1) Boy: Erkek ve kız öğrencilerin boyları, öğrenci adaylarının yaşlarına göre aşağıda belirlilen ölçülere uygun bulunmalıdır.
| Yaş | Erkeklerde En Az Boy (Santimetre) | Kızlarda En Az Boy (Santimetre) |
| 11 | 134 Cm. (Dahil) | 130 Cm. (Dahil) |
| 12 | 139 Cm. ” | 136 Cm. " |
| 13 | 144 Cm. " | 140 Cm. " |
| 14 | 151 Cm. ” | 145 Cm. " |
| 15 | 156 Cm. " | 150 Cm. " |
| 16 | 160 Cm. " | 154 Cm. " |
| 17 | 165 Cm. ’’ | 156 Cm. " |
| 18 | 166 Cm. " | 157 Cm. " |
| 19 | 167 Cm. " | 158 Cm. " |
| 20 | 168 Cm. " | 159 Cm. ” |
2) Ağırlık: Herhangi bir hastalığa bağlı olmamak şartıyla boy ölçüsünün santimetre olarak son iki rakamı ele alınarak bu rakamlardan beş Kg. kadar (5 dahil) fazlalığı, onbeş Kg. kadar (15 dahil) noksanlığı bulunanlar okullara kabul edilirler.
Kara, Deniz ve Hava Harp Okulları hariç, üniversite fakültelerine ya da yüksek okullara alınacak askeri öğrenci adaylarında düzeltme ile her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla 2 diyoptriye kadar miyopi ve hipermetropi (2 dahil), yüksek çapı 2 diyoptriyi geçmeyen veya iki ekseni arasında kırılma farkı 2 diyoptriyi geçmeyen astigmatizmalar bu okullara girmeğe engel değildir.
Aşağıda yazılı laboratuvar muayeneleri her askeri öğrenci adayına kesinlikle yapılır.
1) Mikrofilm, direki üriner sistem grafisi,
2) Serolojik sitiliz tesileri,
3) Kan sayımı ve sedimantasyon,
4) Tam idrar muayenesi,
5) Lüzum görülen diğer laboratuvar muayeneleri.
Askeri öğrencilere yapılacak işlemler
Askeri öğrencilerin okul yönergelerine göre belirli zamanlarda okul tabibi tarafından gereken muayeneleri yapılır. Boylan ölçülür, kiloları tartılır ve sağlık fişlerine işlenir. Gerekli görülenler sağlık kurullarına gönderilirler. Bu işlemlerin yapılması okul komutanı ile okul tabibinin başlıca görevlerindendir.
Askeri öğrencilerin sıhhi izin süresi ve diğer sağlık işlemleri
Tüm askeri öğrencilerin sıhhi izin süresi okulun normal öğrenim süresinin her üç yılı için her çeşit hastalıklarda toplam olarak bir yıldır. Bu süre tüberküloz için iki yıldır. Öğrenci, sıhhi izin süresini doldurduğu ayın son haftasında kesin işlem yapılmak üzere sağlık kuruluna gönderilir. Hastalık ve arıza öğrenciliğe devamına engel ise kesin işlem yapılır. Tedavisi mümkün olmayan hastalık veya bedeni arızaları nedeni ile beden eğitimi İle askeri eğitim derslerine devamlı şekilde katılamayacakları onaylı sağlık kurulu raporu ile saptanan öğrenciler, sağlık izin süresinin doldurulması beklenilmeden okuldan çıkarılır.
Hastalık ya da arızalan nedeni ile tedavi görmüş öğrencilerin geriye kalan hastalık sekelleri (A) ve (B) dilimlerine uyuyorsa, bunların 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde Subay Astsubay Sütununda (+) işaretli sınıflar varsa okuldan çıkarılmazlar ve bu sınıflardan birinde yetiştirilmek üzere öğrenimlerine devam ederler. Sabitleşmiş arıza ve hastalık sekelleri için uygun sınıflar yoksa veya sekel (D) dilimine uyuyorsa, sıhhi izin süresini doldurması beklenilmeden okuldan çıkarılırlar.
Askeri okulları bitirirken yapılacak muayene
Kara Harp Okulu öğrencilerine, meslek sınıflarına ayrılmadan önce sağlık kurulu muayenesi yapılır. Muayene sonunda arıza ve hastalık sekelleri saptananlar, bu yönetmeliğin 1 ve 2 numaralı Sınıflandırma Çizelgesindeki artı (+) işaretli sınıflarda görevlendirilirler
Harp Okullarının dışında kalan askeri okulları bitirenlere de aynı sağlık işlemleri uygulanır.
Deniz ve Hava Harp Okulunu bitirenlere kendi bölümlerindeki sağlık işlemleri uygulanır.
Askeri okullardan çıkarılan öğrenciler
Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Okullarından sağlık yetenekleri nedeni ile çıkarılan askeri öğrenciler tekrar bu okullara alınmazlar.
T.S.K. Sağlık Meslek Lisesine alınacak kız öğrencilerin sağlık yetenekleri
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Meslek Lisesine alınacak kız öğrenci adayların ve öğrencilerin sağlık yeteneklerinin saptanmasında 25, 26 ve 27 nci madde hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Subay ve Astsubayların Sağlık Yeteneklerine Göre Görecekleri İşlemler
Subay ve astsubayların sağlık yetenekleri
Subay ve Astsubayların barışta ve savaşta, yurdun her yerinde sınıfları görevini yapabilecek sağlık yeteneğine sahip bulunmaları gereklidir. Sağlık yetenekleri bozulanlara aşağıdaki işlemler yapılır:
1) Barışta ve savaşta hizmet yapamayacak derecede hastalanan subay ve astsubaylara hastalıkları geçici ise veya geçici olup sekel bırakan hastalıklardan ise, hastanelerde geçen tanı ve tedavi süreleri dışında aynı rütbede ay ve gün hesabı İle her çeşit hastalıkları için toplam olarak ve fiilen iki yılı geçmemek üzere nekahat tedavisi yapılması, hava değişimi ve istirahat verilmesi işlemi yapılır. Bunların raporları sağlık kurullarınca verilir.
2) Kanser, kötü huylu tümörler, tüberküloz, akıl ve ruh hastalıklarında sağlık kurullar raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, aynı rütbede toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek üzere tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilirler.
3) İstirahati sonunda klinik olarak iyileştiği veya tam remisyon içinde olduğu saptanan kanser ya da kötü huylu tümör tanısı almış olan subay ve astsubaylara, ilgili uzmanın gerekli gördüğü aralıklarda kontrol muayenesi yapılmak üzere, sağlık kurullarınca kendi sınıflarında veya uygun görülecek diğer sınıflarda görev yapma kararı verilir.
4) Sağlık durumları nedeniyle sınıfı görevini yapamıyacağı tesbit edilen General ve Amirallere (uçucular hariç) sınıf değiştirme işlemi uygulanmaz. Bunlar fiili kıt’a komutanlığı görevine atandırılınayıp; idari, yönetim ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadro görev yerlerine atandırılırlar.
5) Sekel haline gelmiş olan hastalık ve arızalan için sınıflandırma çizelgelerinde (x) işareti bulunan subay ve astsubaylar hakkında, ilgili uzmanın gerekli gördüğü aralıklarla kontrol muayenesi yapılmak üzere, sağlık kurullarınca kendi sınırlarının Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca yönergelerde belirlenecek kıt’a komutanlığı olmayan uygun kadro görev yerlerinde görev yapma kararı verilir.
6) Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamaz raporu alan ve organ kaybı bulunan subay ve astsubaylardan kendi istekleriyle müracaat edip bu istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi nedeniyle mensup olduğu Kuvvet Komutanlığınca uygun görülenler, Kuvvet Komutanlığınca GATA Profesörler Sağlık Kuruluna sevk edilir. Sevk yazısında görevlendirilecekleri yerlerin özellikleri açıkça belirtilerek, sağlık durumlarının bu görev yerlerinde çalışmaya uygun olup olmadığının tayin edilmesi istenir. Profesörler Sağlık Kurulu bu kişiler hakkında “Belirtilen görevleri yapar” veya “Belirtilen görevleri yapamaz” şeklinde karar verir. Profesörler Sağlık Kurulu kararında bu personelin kontrol muayenelerinin yapılıp yapılmayacağı ya da hangi aralıklarla yapılacağı da belirtilir. “Belirtilen görevleri yapar” kararı alanları. Kuvvet Komutanlıkları Yüksek Askeri Şura’nın onayını aldıktan sonra uygun göreve atar.
7) Sağlık durumundan dolayı “Yurdun alçak veya alçak ılıman bölgelerinde faal görev yapar”, “Muayyen bölgelere gidemez”, “Denizin kara teşkillerinde çalışır” şeklinde iklim değiştirme raporları alanlar ile kıt’a veya diğer görevlerde çalışması sağlık kurutu raporu ile kayıt ve şartlara bağlı olanların bu durumdaki sıhhi izin süreleri tüm askerlik görevi süresince 4 (dört) yıl olarak hesaplanır: Uçucuların sağlık durumları sebebi ile geçici olarak yer hizmetine verilmeleri ve denizaltı, dalgıç, kurbağa adam, su altı, komando birlikleri personeli ile, denizdeki patlayıcı maddeleri zararsız hale getiren personelden hizmetlerini yapamaz karart alanların diğer görevlere verilmeleri sıhhi izin süresinden sayılmaz.
Sıhhi izin süresini doldurmak durumuna girenler, sıhhi izin sürelerini dolduracakları ayın ilk haftasında haklarında kesin işlem yapılmak üzere tekrar muayeneye gönderilirler. Sıhhi arızalan devam eden ve hiç bir sınıfta görev yapamıyacak durumda olanlara, T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
8) Bayan subaylara, doğum yapmalarından önce 3 hafta ve doğum tarihinden itibaren 6 hafta süre ile izin verilir.
9) Barışta ve savaşta görev sırasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalanan subay ve astsubaylar, müddet ne olursa olsun, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.
10) Personelin sıhhi izin süresi hesapları, özlük dosyalarının bulunduğu Personel Başkanlıkları ilgili sınıf şubelerince bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
Sıhhi izin süreleri
Sıhhi izin süreleri aşağıda gösterilmiştir.
1) Her tür tüberküloz için üç yıl,
2) Her tür kanser, kötü huylu tümörler için üç yıl,
3) Her tür akıl ve ruh hastalıkları için üç yıl,
4) Hastalık ve arızalar listesinde açıklanmayan ve bu maddenin 1,2 ve 3 üncü bentleri dışında kalan hastalıklar ve arızalar için sıhhi izin süresi iki yıldır.
5) Hastalık ve arızalardan dolayı tedavi için hastanede yatarak geçen günlerle ayaktan tanı ve kontrol için geçen günler sıhhi izin süresinden sayılmaz.
6) Sonunda muayene kaydı ile rapor alanlar, kesinlikle hastaneye yatırılarak tetkik ve tedavi edilirler. Hastaneye yatırılmada özellikle dış garnizonlardan gelenlere öncelik verilir. Yatırılmalarına imkan bulunmadığından ayaktan tetkik ya da sağlık işlemleri yapılanlar için geçen bu süre sıhhi izin süresinden sayılmaz. Bunların tetkik ve sağlık işlemleri en çok bir ay içinde tamamlanır.
7) Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamaz kararı verilen personele kesin işlem yapılıncaya kadar birlik ve kurumlarınca görev verilmez. Kesin işlem kararları rapor onaylanıp gelinceye kadar ilgili izinli sayılır.
Komando, Paraşütçü Olacaklar ve Dağ Kursu Göreceklerin Sağlık Yetenekleri Madde 33 - Komando ve paraşütçü olacaklar, gerilla ve dağ kursu görecekler ile bu görevlerde yetiştirilecek subay ve astsubayların ilk muayenelerinde lam sağlam olmaları şartı aranır.
Bu görevlerde yetişmiş olup da sonradan meydana gelen hastalık ve arızalar nedeniyle yapılan muayenelerinde, Hastalık ve Arızalar Listesinin A dilimlerine giren ve “sınıfı görevini yapar” karan alanlar bu görevlere devam ederler.
Subay ve astsubayların yeniden sınıflandırılmaları
Hastalık ve arızalan sekel haline gelmiş bulunan subay ve astsubaylar, sınıflandırma çizelgelerine göre sınıfları görevini yapamayıp, diğer sınıflarda görev yapabilecekleri anlaşıldığı takdirde, Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun ilgili hükümleri gereğince yeniden sınıflandırılır.
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerinin sınıflandırma çizelgelerinde gösterilmeyen (mevcut ya da yeni teşekkül eden) sınıflarda görev alacak subay ve astsubaylar, bu yönetmeliğe ekli sınıflandırma çizelgelerinde mevcut ve yapılacak göreve en yakın bulunan sağlık niteliğine uygun olarak yeniden sınıflandırılırlar.
Emeklilik işlemleri
Subay ve astsubayların sağlık kurullarında yapılan muayeneleri sonucu hastalık ve arızalarının tedavi, istirahat, hava değişimi ve yer değiştirmesi ile geçmiyeceği anlaşılanlara, sıhhi izin sürelerini bitirmeleri beklenmeden kesin işlem yapılır.
Kesin işlem kararlan raporların onayı, rapor kararlarında değişiklik yapılması ve rapor kararına yapılacak itiraz süresi
Subay ve astsubayların aldıkları kesin işlemli raporlar Milli Savunma Bakanlığı Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığınca onaylanır. Raporda ve kararında bir noksanlık varsa bu daire raporu tekrar incelemek üzere raporu veren sağlık kuruluna gönderir. Sağlık kurulu ilk kararında direnirse M.S.B. Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığı Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesi (160-l)’nin ilgili maddelerini uygular.
Subay ve astsubayların sağlık kurulu muayeneleri
Subay ve astsubaylar aşağıdaki durumlarda sağlık kurulu muayenelerine gönderilirler:
1) Son sağlık durumlarının saptanmasını yazılı olarak isteyenler,
2) Amiri veya kıt’a tabibi tarafından sağlık durumlarında herhangi bir değişme olduğu görülenler,
3) Gerilla, komando, dağ kursu gibi ağır şartlı kurslara ayrılanlar,
4) Görev, eğitim veya kurs sebebiyle üç aydan fazla süre ile yurtdışına gönderilecekler,
5) Akademilerde eğitim görecekler,
6) 211 Sayılı Kanuna göre periyodik muayeneleri yapılacaklar,
7) 211 Sayılı Kanunun 68 nci maddesi gereğince tedavi için yurtdışına gönderilecekler, (bunların muayeneleri Gülhane Askeri Tıp Akademisi Profesörler Sağlık Kurulunda yapılır).
Yurtdışında yapılacak muayeneler için İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Atanma durumunda olan subay ve astsubaylarla diğer personele yapılacak sağlık işlemleri
Subay ve astsubaylarla Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan diğer personel, kendisinin ve kanunen bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin ameliyat veya tedavi ile geçecek hastalıklarını, vaktinde tedavi ettirmekle yükümlüdürler.
Barış ve savaşta atama görev ve bu sırada rahatsızlanan subay ve astsubaylarla diğer personel ile bunların aile fertleri hakkında aşağıdaki işlemler yapılır.
1) Atama görüp de, atanmadan önce ameliyat veya tedaviyi gerektiren bir hastalığı bulunan (acil hastalıklar hariç) ancak hastalığı tedavi ettirmeyen subay ve astsubaylar atandıkları yere veya göreve giderler ve tedavilerini gittikleri yerlerde yaptırırlar.
2) Herhangi bir göreve atandığı sırada acil tedaviyi gerektiren bir hastalığa tutulan subay ve astsubaylar, en yakın askeri hastaneye (yoksa sivil hastaneye) gönderilir. Tedavi sonunda alacakları rapor kararlarına göre işlem görürler.
3) Atanmadan önce müracaat edip de gerekli ameliyat veya tedaviyi kabul etmeyenlerin hastalıkları sabitleşmiş olarak kabul edilir ve haklarında kesin işlemli rapor düzenlenir.
4) Bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinden birinin ameliyatı ve tedaviyi gerektiren bir hastalığı olup da barışta bir göreve atanan subay ve astsubayların atanmalarında “Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmelik” hükümleri uygulanır.
5) Acil durumlar hariç olmak üzere seferberliğe hazırlık döneminde ve seferberlik sırasındaki sağlık müracaatları kabul edilmez.
Rapor kararına yapılacak itiraz süresi
Bütün Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile askeri öğrenciler, aldıkları rapor kararına karşı yapacakları itirazlarını, raporların en son onay makamı tarafından onaylanıp kesin kararlı raporun tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilirler. Bundan sonra yapılacak itirazlar kabul edilmez.
Vazife malûlleri
Subay, astsubay ve erlerin görev sırasında veya görevden doğma malullükleri, 5434 Sayılı Kanunun 49 ncü maddesine göre gerekli işlemler yapıldıktan sonra, subay ve astsubaylar için bir yıl, erler için 1,5 yıllık bir süre içinde T. C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne bildirilir. Vazife malullükleri kararı bu Genel Müdürlükçe verilir.
İntihara teşebbüs durumlarında yapılacak sağlık işlemleri
Herhangi bir sebep ve şekilde İntihara teşebbüs edenlerin sağlık işlemleri, intihar teşebbüsüne sebep olan hastalık ve intihar teşebbüsü sonucu kalan sekeller gözönünde tutulmak sureti ile yapılır.
Diskromatopsi
Her rütbedeki subay ve astsubaylarda (Yedek Subaylar hariç) Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Okullarına alınacak öğrencilerde (Yedek Subay Öğrencileri hariç) Diskromatopsi bulunmaz. Diskromatopsi muayenesi Ischiara (Psödo İzokromatik renk levhaları) yöntemi ile yapılır. Gerek duyulduğunda muayene, yardımcı metodlarla desteklenir.
Diskromatopsi tesbit edilen yedek subay adaylarına sağlık kurullarınca işlem yapılmaz. Bu adaylar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca, sınıflarına bakılmaksızın uygun görülen görev yerlerinde istihdam edilirler.
Türk Silahlı Kuvvetlerine muvazzaf olarak sivil kaynaktan ve yedek subaylıktan alınacak adaylarda diskromatopsi bulunmaz.
Yurtdışına gönderileceklerin sağlık işlemleri
Eğitim ve sürekli görev sebebi ile yurtdışına gönderilecek subay, astsubay ve askeri öğrenciler gönderilmeden önce tam teşekküllü askeri hastane sağlık kurulunda 37 nci maddeye uygun olarak muayene ettirilirler.
Alacakları raporlarda hastalık ve arızalan, gönderilecekleri sınıfta (+) işaretli olanlar gönderilir, eksi (-) işaretli olanlar gönderilmezler.
Eğitim amacıyla dış ülkelere gönderileceklerin raporları, Milli Savunma Bakanlığı Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığınca onaylanıp kesinleşmeden yurtdışına çıkarılmazlar.
Yurtdışına gönderilecek sivil personelin sağlık işlemleri
Halen Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli ve özel kanunlara tabi olup, yurt- dışına gönderilecek sivil personele, görev ve mesleğine göre, bu Yönetmeliğin Subay ve Astsubay Sınıflandırma Çizelgelerinde karşılığı bulunan dilimler uygulanır. Karşılığı bulunan bir sınıf yoksa, bu Yönetmeliğin personel sınıfına uygulanan hükümlerine göre işlem yapılır.
ALTINCI BÖLÜM
Deniz Kuvvetleri Komutanlığına Ayrılacak Yükümlüler ile Deniz Erlerinin Sağlık Yetenekleri
Deniz kuvvetlerine ayrılacak yükümlülerin sağlık yetenekleri
Son yoklamada veya sağlık kurullarında Deniz Kuvvetlerine ayrılacak yükümlülerde aranacak ruh ve beden nitelikleri aşağıda belirtilmiştir. Sınıflandırma, 10 uncu maddede yazılı hükümler gözönünde tutularak yapılır.
1) Sağlamlar ve hastalık ve arızalan Hastalık ve Arızalar Listesinin (A) dilimlerine girenler ile öncelikle sahil illerinden gelenler Deniz Kuvvetleri Komutanlığına verilir.
2) Aşağıdaki yükümlüler Deniz Kuvvetleri Komutanlığına verilmezler.
A) - Boyları 156 cm. den kısa olanlar,
B) - Zamanla ve deniz iklimi ile artacak hastalık ve arızalan bulunanlar,
C) - Sık sık tekrarlayan akut belirtili deri hastalıkları, hiperhidroz, bromhidroz ve benzeri bulunanlar,
D) - Gözlerinde diplopi, hemerolopi bulunanlar,
E) - İlkokul mezunu olmayanlar, (bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar verilir,)
Deniz erlerinin sınıflara ayrılması
Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartı ile Deniz Kuvvetlerindeki sınıfların özel sağlık nitelikleri, Kuvvet Komutanlığınca hazırlanacak yönerge ile tesbit edilir. Bu Yönetmelikte sınıflara ayırma konusundaki esaslara ilişkin ana kurallar ayrıca sınıflandırma yönergesinde gösterilir.
Sağlık niteliğini kaybedenler
Deniz kuvvetleri sınıflarından birinde iken bu sınıfların sağlık niteliğini kaybedenler 14 üncü madde gereğince Deniz Kuvvetlerindeki diğer uygun sınıflardan birine geçirilir.
Deniz kuvvetlerindeki sınıf ve branşlar
Deniz Kuvvetlerine ayrılan erlerin, Deniz Kuvvetlerindeki sınıf ve branşlarını (mesleklerini) gösterir liste ile bu sınıf ve mesleklere ayrılacak erlerin sağlık nitelikleri aşağıda gösterilmiştir:
| Sınıfı | Branşı (Mesleği) |
| Güverte | Topçu |
| Manzumeci | |
| " | Mesafe aletçi |
| " | Torpidocu |
| " | Serdümen |
| " | Vardabandra |
| " | Gözcü |
| " | Porsun |
| " | Mayıncı |
| " | Deniz Polisi |
| " | Radarcı |
| " | Telsizci |
| " | Dz. Ait. Sav. Alet |
| " | Liman Savunmacı |
| " | Fotoğrafçı |
| " | Mızıkacı |
| " | Denizaltıcı (Güverte) |
| " | Talim Öğretmeni |
| " | Deniz Piyadesi |
| " | Hizmet |
| " | Muhafız |
| Makina | Telefon işletme |
| " | Telefon Kurucu |
| " | Motorcu |
| " | Elektrikçi |
| Makina | Çarkçı |
| " | Kazancı |
| " | Yarasavunmacı |
| " | Şoför |
| " | Denizaltıcı (Makina) |
| " | Dalgıç |
| " | Matbaacı |
| " | Balık adam |
| İkmal | İkmalci |
| " | Aşçı |
| " | Fırıncı |
| " | Kâtip |
| " | Kamarot |
| " | Berber |
| " | Terzi |
| " | Kunduracı |
| Sıhhiye İnşaat | Sıhhiye |
| Mekanikçi | |
| " | Betoncu |
| " | Demirci |
| " | Elektrikçi |
| " | Borucu |
| " | Marangoz |
| " | İstihkâm |
| " | Kademeci |
1) Topçu: Kas ve iskelet yapıları sağlam, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlardan seçilir.
2) Manzumeci: Gemide ve karada kullanılmakta olan bu erler topçunun atış elemanlarını teşkil ederler; özel bir kurs görecek olan bu erler en az İlkokul mezunlan arasından seçilir.
3) Mesafe aletçisi: Gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, en az ilkokul mezunu ve gözleri sağlam olanlar arasından seçilir.
4) Torpidocu: Genellikle gemilerde ve bazen de karada görevlendirilecek olan bu erler topçu sınıfının özel nitelikleri taşıyanlar arasından seçilir.
5) Seyirci (Serdümen, Vardabandra, Gözcü): % 95’i gemilerde görevlendirilmekte olan bu erler, sağlam bünyeli ve denize dayanıklı olmaları gerektiğinden, en az ilkokul mezunları arasından seçilir.
6) Porsun: Bu mesleğe ayrılacak olanların hepsi gemilerde görev alacaklardır. Sağlam bünyeli ve denize dayanıklı olmalıdırlar. Gemicilikle ilgili hertürlü işlemleri yürütmekle görevlendirilecek olan bu meslek erleri en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından seçilir.
7) Mayıncı: Gemide ve karada görevlendirilecek olan bu erler, mayın silahının her- türlü bakım, tutum ve hazırlanması işlerinde kullanılacaklarından en az ilkokul mezunları arasından seçilir.
8) Deniz Polisi: Gemide ve karada hertürlü inzibat işlerinde kullanılacak olan bu erler en az ilkokul mezunu olup boyları 170 Cm.den kısa olmayanlar arasından seçilir.
9) Radarcı: Gemilerde ve karada radar istasyonlarında görevlendirilecek olan bu erler, hedef analizi işlerinde komutanın birinci derecede yardımcısı olacaklardır. Kavrayış yeteneği iyi, en az ortaokul mezunları arasından seçilir.
10) Telsizci: Gemide ve karadaki telsiz istasyonlarında görevlendirilirler. Kavrayış yetenekleri yüksek olmalı. Ortaokulu bitirmişler ile lise düzeyinde eğitim görenlere öncelik verilmelidir. Bu nitelikte olanlar bulunmazsa ilkokulu bitirenler arasında bu işe elverişli olanlardan seçilir.
11) Denizaltı Savunma Aletçisi: Düşman denizaltılarını arayıp bulmak, dinlemek ve takip etmekle görevlendirilirler. Bu erler gemide görev alacaklarından, denize dayanıklı Ve ilkokul mezunları arasından seçilir.
12) Liman Savunmacı: Gemide ve karada görev alacak bu erler, özel kurs göreceklerinden en az ilkokul mezunları arasından seçilir.
13) Fotoğrafçı: Gemilerde ve karada hertürlü fotoğraf işlerinde kullanılırlar. En az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazarlardan, sivil hayatta fotoğrafçılıkla uğraşanlara öncelik verilerek seçilir.
14) Mızıkacı (Boru-Trampet): Karada ve gerektiğinde denizde görevlendirilirler. Bu meslekte yetişmiş, notadan anlayan, ilkokul mezunları arasından seçilir.
15) Denizaltıcı (GV - MK): Bu sınıf erler özel talimat ve kanunlara dayanılarak ayrılmaktadır. Güverte ve makina olmak üzere iki grupta toplanan bu erler, özel bir kurstan geçirileceklerinden en az ilkokul mezunları arasından seçilir.
16) Talim Öğretmeni: Kara birliklerinde özellikle eğitim merkezlerindeki acemi erlerin yetiştirilmelerinde görevlendirilecek olan bu erler, boyları 170 Cm. den uzun, konuşmaları ve lisanı düzgün ve en az ilkokul mezunları arasından seçilir.
17) Deniz Piyadesi: Kara birliklerinde, amfibik birliklerde ve merasim kıtalarında görevlendirilirler. En az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olan ve boyları 175 Cm.den kısa olmayanlar arasından seçilir.
18) Hizmet: Kara birliklerinde hertürlü hizmet işlerinde kullanılacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu olanlara, bulunmadığı takdirde okur-yazarlara öncelik verilerek seçilir.
19) Muhafız: Kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler sağlam yapılı ve boyları 165 Cm.den kısa olmayanlar arasında en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazarlar arasından seçilir.
20) Telefoncu (Kurucu, İşletmeci): Kara birliklerinde kullanılan ve işletmeci olarak iki grupta toplanan bu erler, özel bir kurs göreceklerinden en az ilkokul mezunlan arasından seçilir.
21) Motorcu: Gemide ve kara birliklerinde kullanılan bu erler, en az ilkokul mezunu olan ve bu işten anlayanlara öncelik verilerek seçilir.
22) Mk. Elektrikçisi: En az ilkokul mezunu olanlar arasından, matematik bilgileri kuvvetli olan ve elektrikçilikten anlayanlara öncelik verilerek seçilir.
23) Çarkçı: Gemilerde ve makina bölümlerinde kullanılacak olan bu erler, sağlam ve denize dayanıklı olan en az ilkokul mezunu, bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlara öncelik verilerek seçilir.
24) Kazancı: % 98 gemilerde kazan dairelerinde görevlendirilecek olan bu erler, 45-55 C dereceye kadar sıcaklıkla görev yapacaklarından sağlam yapılı ve en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazarlar arasından seçilir.
25) Yara Savunmacı: Çoğunluğu gemilerde görev alacak bu erler, gemilerin yaralanması halinde tamir ekiplerinde çalışacaklardır. Özel bir kurs göreceklerinden en az ilkokul mezunu olanlardan ve öncelikle demirci, marangoz gibi sanatkârlar arasından seçilir.
26) Şoför: Bu yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri bulunanlar arasından seçilir.
27) Dalgıç: Denizde görevlendirilecek bu erler, yüzme bilen sağlam yapılı denize dayanıklı, kanun ve yönergelere göre kurs göreceklerinden en az ilkokulu bitirmiş olanlar arasından seçilir. Sivil hayatlarında bu işle uğraşan Akdeniz Bölgesi (Marmaris, Fethiye v.s.) yükümlülerine öncelik verilir.
28) Matbaacı: Karada kullanılacak olan bu erler, her türlü matbaa bilgisi yüksek olan yükümlüler arasından seçilir.
29) Balıkadam: Dalgıç olacak niteliklere sahip olanlar arasından seçilir.
30) İkmalci: Gemide ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, ilkokul mezunları arasından seçilir.
31) Aşçı: Gemide ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazarlar arasından, bu meslekte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
32) Fırıncı: Gemide ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
33) Yazıcı (Kâtip): Gemide ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, en az ilkokul mezunu olup, zeki ve kavrayışlı olanlar arasından seçilir.
34) Kamarol: Gemi ve kara birliklerinde çalışacak otan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, bu işte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
35) Berber: Gemide ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
36) Terzi: Gemi ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
37) Kunduracı: Gemide ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, sivil hayatta bu işte çalışanlara öncelik verilerek seçilir.
38) Sıhhiye: Gemide ve kara birliklerinde görevlendirilecek bu erler, özel kursa tabi tutulacaklarından, en az ilkokul mezunları arasından, hastanelerde çalışmış yükümlülere öncelik verilerek seçilir.
39) Mekanikçi: Gemide ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, kurs eğitimi göreceklerinden, en az ilkokul mezunu olan ve torna, freze ve kaynak işlerinde çalışmış bulunanlar arasından seçilir.
40) Betoncu: Kara birliklerinde görev alacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olup, duvarcı, sıvacı ve badanacı olarak çalışmış olanlar arasından seçilir.
41) Demirci: Gemide ve kara birliklerinde çalışacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından, bu meslekte çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.
42) İnşaat Elektrikçisi: Elektrik tesislerinin yapılması, bakım ve tutumu işlerinde çalıştırılacak olan bu erler, özel kurs göreceklerinden en az ilkokul mezunu olan ve bu meslekte yetişmiş, teknik bilgileri kuvvetli bulunanlar arasından seçilir.
43) İnşaat (Borucu, Sıhhi Tesisatçı): Genellikle kara birliklerinde görevlendirilecek otan bu erler, özel kurs göreceklerinden, en az ilkokulu bitirmiş olanlar arasından ve bu meslekte yetişmiş yükümlülere öncelik verilerek seçilir.
44) Marangoz: Gemilerde ve kara birliklerinde çalıştırılacak olan bu erler, en az ilk okul mezunu; bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlar arasından bu meslekte yetişenlere
öncelik verilerek seçilir.
45) Deniz İstihkâm: Sağlık nitelikleri deniz erlerinin aynıdır. Motor bilgisi olup en az ilkokul mezunu, bulunmadığı takdirde okur-yazar olanlardan seçilir.
46) Kademeci: Kara birliklerinde çalıştırılacak olan bu erler, en az ilkokul mezunu olanlar arasından, sivil hayatta bu meslekte çalışanlara öncelik verilerek seçilir.
Deniz kuvvetleri komutanlığı okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri hakkında, bu yönetmeliğin 25, 26 ve 27 nci maddesi hükümleri uygulanır.
Deniz okullarını bitirirken yapılacak işlemler
Öğrenciler Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Okullarını bitirirken deniz hastaneleri sağlık kurullarında muayene edilirler. Bu muayene öğrencilerin sağlık yeteneklerinin tesbit edilmesi ve sınıflandırılmaları için yapılır.
Deniz Harp Okulu, yüksek meslek okulları ve astsubay okullarını bitirenlerin almış oldukları kesin kararlı raporlara bu yönetmeliğin I ve II numaralı Sınıflandırma Çizelgelerindeki maddeleri uygulanır. Kara Harp Okulunu bitiren Deniz Piyade ve Deniz İstihkâm Piyade ve İstihkâm Astsubay Hazırlama Okulları öğrencilerine de aynı işlem yapılır.
Deniz subaylarının sağlık yeteneği
Deniz subaylarının sağlık yetenekleri her zaman sınıfları görevlerini faal olarak yapacak nitelikte bulunmalıdır. Denizaltı ve sualtı branşlarındaki subayların sağlık yetenekleri ilgili bölümlerde gösterilmiştir.
Deniz uçucu subaylarında, hava uçucu subaylarında aranan sağlık nitelikleri aranır.
Deniz Piyade ve Deniz İstihkâm Subaylarında kara ordusu Piyade ve İstihkâm Subaylarında aranan sağlık nitelikleri aranır.
Deniz şartlarının özellikleri gözönünde tutularak deniz subaylarının sağlıklarına itina gösterilmesi zorunludur. En küçük arazı veya hastalığı görülenler birlik tabibi tarafından tedavi edilir ve gerektiğinde en yakın Deniz veya Askeri Hastanelere veya sağlık kurullarına gönderilirler. Tedavi sonunda sağlık kurullarınca verilecek raporlarda denizde görev yapmaya engel arızalan görülenler, hastalıklarını artırıcı etki tesbit edilenler deniz görevlerinden geçici olarak alınırlar. Bu durumdaki personel için düzenlenecek raporlarda, denizde görev yapmayı engelleyen veya deniz şartlarında hastalıklarını artırıcı etki yapan hastalıklarla ilgili gerekçeler bilimsel olarak belirtilir. Deniz birliklerinin kara teşkillerinde tüm askerlik hizmetleri müddetinde en çok dört yıl süre ile görevlendirilirler. Bu süre sonunda yeniden sağlık kurullarına gönderilirler ve alacakları raporlara göre işlem yapılır.
Deniz subaylarının sağlık muayeneleri ve sıhhi izin süreleri
Deniz subaylarının sağlık muayeneleri ve sıhhi izin süreleri, bu yönetmeliğin 31 ve 32 nci maddelerinde yazılı hükümlere göre yürütülür.