Yetki sözleşmeleri ile mahkemelerin yetkisinin tesis edilmesi usuli bir işlem olduğundan,…
HMK’nın 17’nci maddesinde, yetki sözleşmesinin kimler tarafından yapılabileceği düzenlenerek…
Türk hukukundaki ehliyet bakımından ise HMK düzenlemesinde açıkça “tacir”(39)…
Burada tacir sıfatının hangi hukuka göre belirleneceği sorunu ortaya çıkabilir. Buna…
Yetki sözleşmesi taraflarının tacir veya kamu tüzel kişisi olma zorunluluğu 6100…
Hükmün devamında, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşmeyle…
Kanun’da, mahkemenin yetkisinin münhasır olmadığının kararlaştırılabilmesi de mümkün…
“Taraflar, sözleşmeyle yetkili kıldıkları mahkeme yanında kanunen yetkili olan genel ve özel yetkili mahkemelerin de yetkisinin devam etmesini istiyorsa, bunu ayrıca sözleşmede belirtmelidirler.” (60)…
Seçilen mahkemenin münhasır yetkisinin aksi kararlaştırılmamış, fakat dava yetki…
Hükmün birinci fıkrasında, tıpkı tahkim, arabuluculuk ve delil sözleşmelerinde olduğu…
Fikri ve sınai haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, tescili gereken patent, sınai tasarım,…
Türk mahkemelerinin yetkisinin kesin (münhasır) olduğu hallere bir diğer örnek(73)…
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen yakın tarihli bir başka karar ise şöyl…
“Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık icra dairesinin yetkili olup olmadığına yöneliktir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 14. maddesinde; “işbu sözleşmeden doğacak her türlü uyuşmazlık New York ABD’de bulunan eyalet ya da federal mahkemelerde çözülecektir. Taraflar işbu sözleşme ile söz konusu mahkemelerin münhasır yetkisini kabul etmektedir. Mahkeme, kendi kanun hükmü seçimleri hariç olmak üzere New York Eyaleti kanunlarını uygulayacaktır...” denilmektedir. İİK’nun 50.maddesi uyarınca HMK’nun yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. Bu bağlamda icra dairesinin yetkisine yönelik bir itiraz bulunduğu takdirde öncelikle bu itirazın incelenmesi gerekir. Öte yandan 5718 Sayılı MÖHUK’un yetki anlaşması ve sınırları başlıklı 47. maddesiyle Türk mahkemelerinin yer itibari ile yetki kurallarını münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde tarafların aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan bir uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesini kararlaştırmalarının Türk hukuku bakımından geçerli olacağı düzenlenmiştir. Türk hukuku bakımından yetkiye dair düzenlemenin hukuki değer taşıması için öncelikle yazılı ve taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan bir uyuşmazlığa dair olması, ayrıca söz konusu uyuşmazlık yönünden münhasır bir mahkemeye tayin edilmemiş olması ve yetki anlaşması da uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde …
Sözleşmeyle yetkilendirilen mahkemenin yetkisinin münhasır nitelik kazanıp kazanmadığı,…
Mahkemelerin milletlerarası yetki kazanması için gerekli görülen yabancılık unsurunun…
Türk usul hukukuna göre, Türk mahkemelerini yetkili kılan bir anlaşmanın geçerli…
Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın…
Yazılılık şartı ile ulaşılmak istenen amaç, tarafları, uyuşmazlığın görüleceği mahkemeyi…
Hükümde geçen “belirlilik” ilkesi ise hem uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin…
Öte yandan, belirli bir hukuki ilişki sebebiyle uyuşmazlık çıktığında hangi mahkemeye…
Belirli olmak kaydıyla birden fazla yer mahkemesinin gösterilmesi de mümkündür; örneğin…
Yetki sözleşmesi, sadece hasredildiği hukuki ilişkiyi ilgilendirmekte olup taraflar…
Yapılan tüm bu incelemelerden sonra, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkili hale…
•Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen ve tarafların serbestçe tasarruf…
•Doğmuş veya doğması muhtemel uyuşmazlıkların kaynaklandığı hukuki ilişkilerin belirli…
•Tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında,…
•Yetkilendirilen Türk mahkemesi veya mahkemelerinin, yetki sözleşmesinin yapıldığı…
•Yazılı şekilde akdedilmesi halinde,…
geçerli sonuç doğuracaktır(103). Ancak her sözleşme ilişkisinde olduğu gibi, yetki sözleşmesinin de kamu düzenine, iyi niyete ve ahlaka aykırı düştüğü ölçüde geçersiz olacağı ifade edilmektedir(104).…
